Việc sử dụng
công cụ hỗ trợ (CCHT) là một bước đệm cực kỳ quan trọng giúp lực lượng
chức năng chế ngự đối tượng mà không gây ra những hậu quả quá nặng nề hoặc tử
vong như súng quân dụng.
Dưới đây là
cách phân loại và quy định sử dụng các loại "vũ khí nhẹ" này:
1. Các loại
công cụ hỗ trợ phổ biến
CCHT được
thiết kế để gây đau, làm mất khả năng kháng cự tạm thời hoặc khống chế đối tượng.
- Nhóm khống chế từ xa: Súng bắn điện (Taser), súng bắn
lưới, súng bắn đạn cao su, đạn hơi cay.
- Nhóm tác động trực tiếp: Dùi cui điện, dùi cui cao su,
dùi cui kim loại.
- Nhóm hóa chất: Bình xịt hơi cay (mã hiệu thường
là liên quan đến hợp chất CS hoặc OC).
- Nhóm khóa/giữ: Khóa số 8, dây khóa nhựa.
2. Khi
nào sử dụng CCHT thay thế súng quân dụng?
Nguyên tắc cốt
lõi là "Tương xứng với mức độ đe dọa". Lực lượng chức năng ưu
tiên dùng CCHT trong các trường hợp:
- Đối tượng chưa có vũ khí nóng: Nếu đối tượng chỉ dùng tay
không, gậy gộc hoặc dao kéo, việc dùng súng quân dụng là quá mức. Súng bắn
điện hoặc bình xịt hơi cay là lựa chọn tối ưu để "hạ nhiệt" đối
tượng.
- Giải tán đám đông gây rối: Khi có biểu tình trái phép hoặc
bạo động đông người, việc dùng đạn hơi cay hoặc vòi rồng giúp giải tán đám
đông mà không gây sát thương vĩnh viễn.
- Bắt giữ người có biểu hiện tâm
thần hoặc ngáo đá: Những đối tượng này thường không kiểm soát được hành vi nhưng cũng
không có ý đồ tội phạm rõ ràng. Sử dụng súng bắn lưới hoặc dùi cui điện
giúp khống chế an toàn cho cả hai bên.
3. Quy
trình sử dụng (Bậc thang sử dụng vũ lực)
Trong nghiệp
vụ công an, có một mô hình gọi là "Bậc thang sử dụng vũ lực". Súng
quân dụng nằm ở nấc cao nhất, còn CCHT nằm ở các nấc giữa:
1.
Sự hiện diện của cảnh sát: (Đồng phục, xe tuần tra) - Răn đe bằng tâm lý.
2.
Khẩu lệnh:
(Yêu cầu đứng lại, giơ tay lên).
3.
Khống chế vật lý thấp: (Sử dụng các thế võ, khóa tay).
4.
Sử dụng CCHT không gây sát thương: (Bình xịt hơi cay, dùi cui).
5.
Sử dụng CCHT có khả năng gây thương tích: (Súng bắn điện, đạn cao su).
6.
Sử dụng vũ khí quân dụng: (Súng ngắn, súng trường) - Chỉ khi tính mạng bị đe dọa trực
tiếp.
4. Những
"giới hạn đỏ" khi dùng CCHT
Dù không gây
chết người tức khắc như súng, nhưng CCHT vẫn có quy định nghiêm ngặt:
- Không được lạm dụng: Không được dùng dùi cui điện
tra tấn hoặc đánh vào các vùng hiểm yếu (đầu, cổ, hạ bộ) trừ trường hợp cực
kỳ khẩn cấp.
- Vị trí bắn súng điện: Thường được khuyến cáo bắn vào
vùng lưng hoặc cơ bắp lớn để tránh gây sốc tim.
- Sau khi khống chế: Khi đối tượng đã bị khóa tay,
tuyệt đối không được tiếp tục sử dụng CCHT (như xịt hơi cay thêm).
5. Ai được
phép sử dụng?
Không phải cứ
có thẻ ngành là được mang CCHT. Người sử dụng phải:
- Thuộc đối tượng được trang bị
theo quy định (Công an, Quân đội, Kiểm lâm, Hải quan...).
- Có Giấy chứng nhận sử dụng
công cụ hỗ trợ sau khi đã trải qua đào tạo nghiệp vụ.
Việc hiểu rõ
về CCHT giúp chúng ta thấy được nỗ lực của pháp luật trong việc cân bằng giữa thực
thi công lý và bảo vệ quyền con người.
Bạn có thắc
mắc gì về việc người dân bình thường có được phép sở hữu các loại CCHT như bình
xịt hơi cay để tự vệ hay không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét