Đây là một nội
dung rất quan trọng và nhạy cảm, vì việc sử dụng vũ khí quân dụng (súng) có thể
dẫn đến hậu quả không thể đảo ngược (tính mạng con người).
Trong pháp
luật Việt Nam, quy định về việc nổ súng của lực lượng Công an nhân dân được quy
định cụ thể tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.
1. Nguyên
tắc nổ súng
Trước khi
bóp cò, người thi hành công vụ phải tuân thủ các nguyên tắc "vàng"
sau:
- Căn cứ vào tình huống, tính chất,
mức độ nguy hiểm
của hành vi mà đối tượng thực hiện.
- Hạn chế thiệt hại đến mức thấp nhất về tính mạng,
sức khỏe và tài sản.
- Chỉ nổ súng khi không còn biện
pháp nào khác để
ngăn chặn hành vi của đối tượng.
- Không nổ súng vào phụ nữ, người
khuyết tật, trẻ em, người già (trừ trường hợp những người này đang tấn công bằng vũ
khí, vật liệu nổ gây nguy hiểm trực tiếp).
2. Hai
trường hợp nổ súng chính
Lực lượng chức
năng chia việc nổ súng thành hai nhóm: có cảnh báo và không cần cảnh báo.
A. Nổ
súng phải cảnh báo (Bắn chỉ thiên/Ra lệnh)
Người thi
hành công vụ phải cảnh báo bằng lời nói hoặc bắn chỉ thiên trước khi bắn vào đối
tượng trong các trường hợp:
1.
Đối
tượng đang sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, vũ lực tấn công hoặc đe dọa trực
tiếp đến tính mạng người thi hành công vụ hoặc người khác.
2.
Đối
tượng đang cướp phá tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân.
3.
Đối
tượng đang bỏ trốn khi đang bị áp giải, bị giam giữ hoặc sau khi thực hiện
tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng.
4.
Để
ngăn chặn đối tượng đang đánh tháo người bị giam, giữ, áp giải.
B. Nổ
súng không cần cảnh báo (Nổ súng trực tiếp)
Đây là những
tình huống khẩn cấp, nếu chậm trễ sẽ gây nguy hiểm tức khắc:
1.
Đối
tượng đang sử dụng vũ khí, vật liệu nổ trực tiếp thực hiện hành vi khủng bố,
giết người, bắt cóc con tin.
2.
Đối
tượng đang trực tiếp sử dụng vũ khí, vật liệu nổ chống trả gây nguy hiểm
trực tiếp đến tính mạng người thi hành công vụ hoặc người khác.
3.
Đối
tượng đang trực tiếp tấn công, đe dọa tính mạng người bảo vệ mục tiêu
quan trọng về chính trị, kinh tế, ngoại giao...
4.
Đối
tượng đang thực hiện hành vi cướp súng của người thi hành công vụ.
3. Trách
nhiệm pháp lý
Việc nổ súng
không phải là "thẻ bài miễn tử" cho lực lượng chức năng. Sau mỗi vụ
việc nổ súng, cơ quan có thẩm quyền sẽ thẩm định:
|
Kết quả
thẩm định
|
Hệ quả
|
|
Đúng
quy định
|
Người nổ
súng không phải chịu trách nhiệm về thiệt hại xảy ra.
|
|
Vượt
quá giới hạn / Sai quy định
|
Người nổ
súng bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự (tùy mức độ vi phạm).
|
|
Gây thiệt
hại cho người vô tội
|
Nhà nước
phải bồi thường theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (nếu người thi
hành công vụ có lỗi).
|
4. Một ví
dụ thực tế
- Trường hợp hợp pháp: Cảnh sát giao thông đuổi theo tội
phạm ma túy. Đối tượng rút súng bắn trả. Cảnh sát nổ súng bắn trúng chân đối
tượng để khống chế. Đây là hành vi hợp pháp.
- Trường hợp vi phạm: Một thanh niên không đội mũ bảo
hiểm bỏ chạy khi thấy chốt kiểm soát. Cảnh sát rút súng bắn vào người
thanh niên này. Đây là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng vì mức độ
nguy hiểm của hành vi (không đội mũ bảo hiểm) không tương xứng với việc sử
dụng súng.
Điểm thú
vị: Bạn có biết rằng
theo quy định, sau khi nổ súng gây thương vong, người thi hành công vụ có trách
nhiệm phải tổ chức cấp cứu người bị nạn và bảo vệ hiện trường ngay lập tức
không?
Bạn có muốn
tìm hiểu thêm về các loại công cụ hỗ trợ khác (như súng bắn điện, bình xịt
hơi cay) và khi nào thì chúng được sử dụng thay thế cho súng quân dụng không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét