Thứ Bảy, 14 tháng 3, 2026

Điều 10 của Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP được vận dụng để "phản biện" lại các bản kết luận định giá trong một vụ án cụ thể không?

CÂU HỎI : Điều 10 của Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP được vận dụng để "phản biện" lại các bản kết luận định giá trong một vụ án cụ thể không?

(Trả lời bên dưới)

Điều 10 của Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP được vận dụng để "phản biện" lại các bản kết luận định giá trong một vụ án cụ thể không?

Việc vận dụng Điều 10 của Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP là một "vũ khí" pháp lý sắc bén cho các luật sư và nhà nghiên cứu khi đối diện với các vụ án quản lý tài sản Nhà nước. Điều này quy định về truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp có sự thay đổi của chính sách, pháp luật.

Dưới đây là phân tích sâu về cách vận dụng thực tế và hiệu lực hồi tố của văn bản này:


1. Vận dụng Điều 10 để "phản biện" kết luận định giá

Trong các vụ án về đất đai, sai số trong định giá thường rất lớn. Điều 10 cung cấp cơ sở để phản biện theo hai hướng chính:

  • Nguyên tắc có lợi cho bị cáo (Khoản 1): Nếu hành vi xảy ra trước khi Nghị quyết có hiệu lực nhưng đang trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử mà Nghị quyết này quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn (ví dụ: cách tính thiệt hại tại thời điểm thực hiện hành vi làm giảm tổng số tiền thất thoát), thì phải áp dụng Nghị quyết 03.
  • Loại trừ các yếu tố "không do hành vi gây ra": Luật sư thường dùng Điều 10 kết hợp với Điều 2 để yêu cầu Hội đồng định giá bóc tách phần giá trị tăng thêm do hạ tầng xung quanh phát triển hoặc do sốt đất cục bộ.
    • Lập luận: "Nếu định giá dựa trên mặt bằng giá năm 2024 cho một hành vi năm 2016 là vi phạm nghiêm trọng Điều 10 về áp dụng quy định có lợi và Điều 2 về thời điểm tính thiệt hại."

2. Áp dụng đối với các vụ án xảy ra trước năm 2021

Đây là vấn đề "hồi tố" rất đặc trưng trong pháp luật hình sự Việt Nam. Cách áp dụng được chia làm 2 kịch bản:

Kịch bản A: Bản án đã có hiệu lực pháp luật trước 15/02/2021

Theo khoản 2 Điều 12 của Nghị quyết, nếu vụ án đã được xét xử xong và bản án đã có hiệu lực trước ngày Nghị quyết có hiệu lực, thì không căn cứ vào Nghị quyết này để kháng nghị giám đốc thẩm hoặc tái thẩm. Trừ trường hợp có những căn cứ khác theo quy định của pháp luật.

Kịch bản B: Vụ án đang giải quyết hoặc xảy ra trước 2021 nhưng chưa xét xử

Đây là nơi Nghị quyết 03 phát huy quyền năng nhất. Theo Điều 10, các cơ quan tố tụng phải rà soát lại:

  • Nếu cách tính thiệt hại mới theo Nghị quyết 03 dẫn đến số tiền thất thoát thấp hơn (có thể làm thay đổi khung hình phạt từ khoản 3 xuống khoản 2 Điều 219), thì bắt buộc phải áp dụng cách tính mới để bảo đảm quyền lợi cho người phạm tội.
  • Nếu cách tính mới làm tình trạng của bị cáo nặng hơn, thì không được áp dụng (giữ nguyên quy định cũ theo nguyên tắc không hồi tố bất lợi).

3. Một ví dụ cụ thể về "Cuộc chiến định giá"

Hãy tưởng tượng một vụ án giao đất năm 2015, khởi tố năm 2022:

  • Giá trị đất 2015: 10 tỷ đồng.
  • Giá trị đất 2022: 100 tỷ đồng.
  • Kết luận định giá ban đầu: Tính thiệt hại dựa trên giá năm 2022 (thất thoát 90 tỷ - Khung hình phạt cao nhất).
  • Vận dụng Nghị quyết 03 (Điều 2 & 10): Luật sư yêu cầu định giá lại tại thời điểm 2015. Kết quả cho thấy tại năm 2015, giá trị giao đất chỉ thấp hơn giá thị trường 500 triệu đồng.
  • Kết quả: Bị cáo chuyển từ khung hình phạt 10-20 năm tù xuống khung thấp hơn rất nhiều hoặc thậm chí không đủ yếu tố cấu thành tội phạm nếu mức thiệt hại dưới ngưỡng quy định.

Bước tiếp theo chúng ta có thể làm rõ:

__________________________________

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét