Thứ Sáu, 27 tháng 3, 2026

Kháng sinh cấm sử dụng trong sản xuất thực phẩm?

CÂU HỎI : 

  1. Kháng sinh cấm sử dụng trong sản xuất thực phẩm?

(Trả lời bên dưới)

Đến năm 2026, các quy định về kháng sinh trong sản xuất thực phẩm tại Việt Nam đã bước sang một chương mới cực kỳ nghiêm ngặt. Điểm cốt lõi là việc chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng kháng sinh để phòng bệnh đại trà.

Dưới đây là chi tiết các nhóm kháng sinh bị cấm và lộ trình pháp lý hiện hành:

1. Nhóm Kháng sinh cấm tuyệt đối (Không được phép có dư lượng)

Đây là các chất đã được khoa học chứng minh là gây ung thư, đột biến gen hoặc suy tủy xương ở người. Danh mục này được quy định tại Thông tư 10/2016/TT-BNNPTNT và các văn bản hợp nhất mới nhất năm 2026:

  • Chloramphenicol: Kháng sinh gây suy tủy xương và thiếu máu ác tính.
  • Nhóm Nitrofuran (Furazolidon, Nitrofurazon...): Tác nhân gây ung thư và biến đổi gen mạnh.
  • Nhóm Nitroimidazole (Metronidazole, Dimetridazole...): Gây độc cho gan và hệ thần kinh.
  • Xanh Malachite (Green Malachite): Phẩm màu công nghiệp dùng diệt nấm nhưng gây ung thư (thường bị lạm dụng trong thủy sản).
  • Aristolochia spp: Các thảo dược chứa axit aristolochic gây hỏng thận và ung thư.
  • Fluoroquinolones (Enrofloxacin, Ciprofloxacin...): Bị cấm hoàn toàn trong sản xuất thủy sản xuất khẩu sang các thị trường khó tính (Mỹ, Bắc Mỹ) và hạn chế tối đa trong nội địa để bảo vệ hiệu quả điều trị bệnh trên người.

2. Bước ngoặt 2026: Lệnh cấm kháng sinh phòng bệnh

Theo lộ trình của Nghị định 13/2020/NĐ-CP, kể từ ngày 01/01/2026:

  • Cấm hoàn toàn kháng sinh phòng bệnh: Không được phép trộn kháng sinh vào thức ăn chăn nuôi hoặc dùng để phòng bệnh định kỳ cho vật nuôi khỏe mạnh.
  • Chỉ dùng để điều trị: Kháng sinh chỉ được sử dụng khi vật nuôi được chẩn đoán có bệnh.
  • Bắt buộc có đơn thuốc: Việc sử dụng phải theo đơn của bác sĩ thú y có chứng chỉ hành nghề, phải ghi chép nhật ký sử dụng và tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly trước khi giết mổ.

3. Tại sao lại siết chặt như vậy?

Việc Việt Nam mạnh tay với kháng sinh trong năm 2026 nhằm giải quyết 3 vấn đề lớn:

1.     Kháng kháng sinh (AMR): Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ vi khuẩn kháng thuốc cao nhất thế giới do thói quen lạm dụng kháng sinh trong nông nghiệp.

2.     An toàn sức khỏe: Ngăn chặn các bệnh mãn tính do tích tụ hóa chất độc hại trong cơ thể người tiêu dùng qua chuỗi thức ăn.

3.     Hàng rào kỹ thuật xuất khẩu: Để nông sản Việt (thịt, tôm, cá) có thể tiến sâu vào các thị trường cao cấp như EU, Nhật Bản, Hoa Kỳ.

4. Các văn bản pháp lý chủ chốt để tra cứu

  • Nghị định 13/2020/NĐ-CP: Quy định chi tiết Luật Chăn nuôi (Lộ trình cấm kháng sinh).
  • Thông tư 18/2024/TT-BNNPTNT: Danh mục thuốc thú y được phép lưu hành và cấm sử dụng tại Việt Nam.
  • Thông tư 75/2025/TT-BNNMT: Cập nhật danh mục thuốc bảo vệ thực vật cấm sử dụng (có hiệu lực từ tháng 2/2026).
  • Công văn 2195/BNNMT-TSKN (tháng 3/2026): Tăng cường quản lý thuốc thú y trong nuôi trồng thủy sản.

Lời khuyên: Nếu bạn đang thực hiện dự án nghiên cứu về luật pháp, hãy lưu ý rằng từ năm 2026, các cơ quan chức năng (Cục Chăn nuôi, Cục Thú y) sẽ tăng cường kiểm tra đột xuất nồng độ kháng sinh tại các lò mổ và chợ đầu mối. Vi phạm có thể bị xử lý hình sự theo Điều 317 Bộ luật Hình sự.

Bạn có muốn tôi hỗ trợ lập một danh sách các loại thảo dược hoặc chế phẩm sinh học (Probiotics) đang được khuyến khích sử dụng để thay thế kháng sinh trong chăn nuôi hiện nay

 

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét