Đến năm 2026,
các quy định về kháng sinh trong sản xuất thực phẩm tại Việt Nam đã bước sang một
chương mới cực kỳ nghiêm ngặt. Điểm cốt lõi là việc chấm dứt hoàn toàn việc
sử dụng kháng sinh để phòng bệnh đại trà.
Dưới đây là
chi tiết các nhóm kháng sinh bị cấm và lộ trình pháp lý hiện hành:
1. Nhóm
Kháng sinh cấm tuyệt đối (Không được phép có dư lượng)
Đây là các
chất đã được khoa học chứng minh là gây ung thư, đột biến gen hoặc suy tủy
xương ở người. Danh mục này được quy định tại Thông tư 10/2016/TT-BNNPTNT
và các văn bản hợp nhất mới nhất năm 2026:
- Chloramphenicol: Kháng sinh gây suy tủy xương và
thiếu máu ác tính.
- Nhóm Nitrofuran (Furazolidon,
Nitrofurazon...): Tác nhân gây ung thư và biến đổi gen mạnh.
- Nhóm Nitroimidazole
(Metronidazole, Dimetridazole...): Gây độc cho gan và hệ thần kinh.
- Xanh Malachite (Green
Malachite): Phẩm
màu công nghiệp dùng diệt nấm nhưng gây ung thư (thường bị lạm dụng trong
thủy sản).
- Aristolochia spp: Các thảo dược chứa axit
aristolochic gây hỏng thận và ung thư.
- Fluoroquinolones (Enrofloxacin,
Ciprofloxacin...): Bị cấm hoàn toàn trong sản xuất thủy sản xuất khẩu sang các thị trường
khó tính (Mỹ, Bắc Mỹ) và hạn chế tối đa trong nội địa để bảo vệ hiệu quả
điều trị bệnh trên người.
2. Bước
ngoặt 2026: Lệnh cấm kháng sinh phòng bệnh
Theo lộ
trình của Nghị định 13/2020/NĐ-CP, kể từ ngày 01/01/2026:
- Cấm hoàn toàn kháng sinh phòng bệnh: Không được phép trộn kháng sinh
vào thức ăn chăn nuôi hoặc dùng để phòng bệnh định kỳ cho vật nuôi khỏe mạnh.
- Chỉ dùng để điều trị: Kháng sinh chỉ được sử dụng khi
vật nuôi được chẩn đoán có bệnh.
- Bắt buộc có đơn thuốc: Việc sử dụng phải theo đơn của
bác sĩ thú y có chứng chỉ hành nghề, phải ghi chép nhật ký sử dụng và tuân
thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly trước khi giết mổ.
3. Tại
sao lại siết chặt như vậy?
Việc Việt
Nam mạnh tay với kháng sinh trong năm 2026 nhằm giải quyết 3 vấn đề lớn:
1.
Kháng kháng sinh (AMR): Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ vi khuẩn kháng
thuốc cao nhất thế giới do thói quen lạm dụng kháng sinh trong nông nghiệp.
2.
An toàn sức khỏe: Ngăn chặn các bệnh mãn tính do tích tụ hóa chất độc hại trong cơ thể người
tiêu dùng qua chuỗi thức ăn.
3.
Hàng rào kỹ thuật xuất khẩu: Để nông sản Việt (thịt, tôm, cá) có thể tiến sâu vào các thị
trường cao cấp như EU, Nhật Bản, Hoa Kỳ.
4. Các
văn bản pháp lý chủ chốt để tra cứu
- Nghị định 13/2020/NĐ-CP: Quy định chi tiết Luật Chăn
nuôi (Lộ trình cấm kháng sinh).
- Thông tư 18/2024/TT-BNNPTNT: Danh mục thuốc thú y được phép
lưu hành và cấm sử dụng tại Việt Nam.
- Thông tư 75/2025/TT-BNNMT: Cập nhật danh mục thuốc bảo vệ
thực vật cấm sử dụng (có hiệu lực từ tháng 2/2026).
- Công văn 2195/BNNMT-TSKN (tháng
3/2026): Tăng
cường quản lý thuốc thú y trong nuôi trồng thủy sản.
Lời
khuyên: Nếu bạn đang
thực hiện dự án nghiên cứu về luật pháp, hãy lưu ý rằng từ năm 2026, các cơ
quan chức năng (Cục Chăn nuôi, Cục Thú y) sẽ tăng cường kiểm tra đột xuất nồng
độ kháng sinh tại các lò mổ và chợ đầu mối. Vi phạm có thể bị xử lý hình sự
theo Điều 317 Bộ luật Hình sự.
Bạn có muốn
tôi hỗ trợ lập một danh sách các loại thảo dược hoặc chế phẩm sinh học
(Probiotics) đang được khuyến khích sử dụng để thay thế kháng sinh trong
chăn nuôi hiện nay
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét