Việc so sánh
giữa nội luật (BLHS 2015) và điều ước quốc tế (UNCAC) là một điểm cộng rất lớn
cho các báo cáo nghiên cứu cao học, vì nó thể hiện tư duy hội nhập và sự tương
thích của pháp luật Việt Nam với chuẩn mực toàn cầu.
Dưới đây là
bảng so sánh chi tiết về khái niệm "Người có chức vụ" (Public
Official):
Bảng so
sánh: BLHS 2015 vs. Công ước UNCAC
|
Tiêu chí
|
Bộ luật
Hình sự 2015 (Việt Nam)
|
Công ước
UNCAC (Liên hợp quốc)
|
|
Căn cứ
xác định
|
Dựa trên
hình thức: Bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm, tuyển dụng, hợp đồng hoặc "hình
thức khác".
|
Dựa trên
chức năng: Bất kỳ ai giữ một chức vụ lập pháp, hành pháp, hành chính hoặc tư
pháp.
|
|
Phạm vi
lĩnh vực
|
Phân định
rõ khu vực Nhà nước và một số chức danh trong khu vực ngoài Nhà nước (doanh
nghiệp, tổ chức xã hội).
|
Phạm vi rất
rộng: Bao gồm cả những người thực hiện chức năng công cho một cơ quan công
quyền hoặc doanh nghiệp công.
|
|
Yếu tố
thù lao
|
Quy định
rõ: Có thể có hưởng lương hoặc không hưởng lương.
|
Không nhấn
mạnh vào tiền lương, mà tập trung vào việc thực hiện "dịch vụ công"
(Public service).
|
|
Nhân
viên quốc tế
|
Chưa quy định
cụ thể tư cách chủ thể là nhân viên của các tổ chức quốc tế trong tội phạm chức
vụ nội địa.
|
Có quy định
riêng về "Nhân viên tổ chức quốc tế công" (Inter-governmental
organizations).
|
Những điểm
tương đồng và khác biệt trọng yếu
1. Sự
tương thích (Convergence)
- Cả hai văn bản
đều thống nhất rằng "chức vụ" không chỉ nằm ở chức danh chính thức
trên giấy tờ mà nằm ở quyền hạn thực tế được giao. Việc BLHS 2015 bổ
sung cụm từ "hình thức khác" chính là để nội hóa quy định của
UNCAC, nhằm tránh bỏ lọt tội phạm đối với những người không nằm trong biên chế
nhưng được giao nhiệm vụ công (ví dụ: thành viên tổ bầu cử, giám thị kỳ
thi...).
2. Sự mở
rộng sang khu vực ngoài Nhà nước
Đây là bước
tiến lớn của Việt Nam để phù hợp với Điều 12 và Điều 21 của UNCAC.
- UNCAC: Yêu cầu các quốc gia thành viên
xem xét hình sự hóa hành vi tham nhũng trong khu vực tư nhân.
- BLHS 2015: Đã cụ thể hóa bằng việc xử lý tội
Tham ô và Nhận hối lộ đối với người có chức vụ trong doanh nghiệp, tổ chức
ngoài Nhà nước.
3. Điểm
khác biệt về "Công chức nước ngoài"
- UNCAC: Có khái niệm về "Công chức
nước ngoài" (Foreign public official) để xử lý các hành vi hối lộ
xuyên quốc gia.
- BLHS 2015: Việt Nam hiện nay chủ yếu tập
trung vào chủ thể là người có quốc tịch Việt Nam hoặc người làm việc cho tổ
chức tại Việt Nam. Việc xử lý chủ thể là công chức nước ngoài tại Việt Nam
thường được giải quyết qua các hiệp định tương trợ tư pháp.
Gợi ý đưa
vào báo cáo nghiên cứu
Khi viết
chương 1 (Cơ sở lý luận), bạn có thể nhận xét như sau:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét