Thứ Ba, 31 tháng 3, 2026

So sánh giữa nội luật (BLHS 2015) và điều ước quốc tế (UNCAC)?

CÂU HỎI : So sánh giữa nội luật (BLHS 2015) và điều ước quốc tế (UNCAC)?

(Trả lời bên dưới)

Việc so sánh giữa nội luật (BLHS 2015) và điều ước quốc tế (UNCAC) là một điểm cộng rất lớn cho các báo cáo nghiên cứu cao học, vì nó thể hiện tư duy hội nhập và sự tương thích của pháp luật Việt Nam với chuẩn mực toàn cầu.

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết về khái niệm "Người có chức vụ" (Public Official):


Bảng so sánh: BLHS 2015 vs. Công ước UNCAC

Tiêu chí

Bộ luật Hình sự 2015 (Việt Nam)

Công ước UNCAC (Liên hợp quốc)

Căn cứ xác định

Dựa trên hình thức: Bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm, tuyển dụng, hợp đồng hoặc "hình thức khác".

Dựa trên chức năng: Bất kỳ ai giữ một chức vụ lập pháp, hành pháp, hành chính hoặc tư pháp.

Phạm vi lĩnh vực

Phân định rõ khu vực Nhà nước và một số chức danh trong khu vực ngoài Nhà nước (doanh nghiệp, tổ chức xã hội).

Phạm vi rất rộng: Bao gồm cả những người thực hiện chức năng công cho một cơ quan công quyền hoặc doanh nghiệp công.

Yếu tố thù lao

Quy định rõ: Có thể có hưởng lương hoặc không hưởng lương.

Không nhấn mạnh vào tiền lương, mà tập trung vào việc thực hiện "dịch vụ công" (Public service).

Nhân viên quốc tế

Chưa quy định cụ thể tư cách chủ thể là nhân viên của các tổ chức quốc tế trong tội phạm chức vụ nội địa.

Có quy định riêng về "Nhân viên tổ chức quốc tế công" (Inter-governmental organizations).


Những điểm tương đồng và khác biệt trọng yếu

1. Sự tương thích (Convergence)

  • Cả hai văn bản đều thống nhất rằng "chức vụ" không chỉ nằm ở chức danh chính thức trên giấy tờ mà nằm ở quyền hạn thực tế được giao. Việc BLHS 2015 bổ sung cụm từ "hình thức khác" chính là để nội hóa quy định của UNCAC, nhằm tránh bỏ lọt tội phạm đối với những người không nằm trong biên chế nhưng được giao nhiệm vụ công (ví dụ: thành viên tổ bầu cử, giám thị kỳ thi...).

2. Sự mở rộng sang khu vực ngoài Nhà nước

Đây là bước tiến lớn của Việt Nam để phù hợp với Điều 12 và Điều 21 của UNCAC.

  • UNCAC: Yêu cầu các quốc gia thành viên xem xét hình sự hóa hành vi tham nhũng trong khu vực tư nhân.
  • BLHS 2015: Đã cụ thể hóa bằng việc xử lý tội Tham ô và Nhận hối lộ đối với người có chức vụ trong doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước.

3. Điểm khác biệt về "Công chức nước ngoài"

  • UNCAC: Có khái niệm về "Công chức nước ngoài" (Foreign public official) để xử lý các hành vi hối lộ xuyên quốc gia.
  • BLHS 2015: Việt Nam hiện nay chủ yếu tập trung vào chủ thể là người có quốc tịch Việt Nam hoặc người làm việc cho tổ chức tại Việt Nam. Việc xử lý chủ thể là công chức nước ngoài tại Việt Nam thường được giải quyết qua các hiệp định tương trợ tư pháp.

Gợi ý đưa vào báo cáo nghiên cứu

Khi viết chương 1 (Cơ sở lý luận), bạn có thể nhận xét như sau:

"Khái niệm người có chức vụ trong BLHS 2015 đã thể hiện sự tương thích cao với Công ước UNCAC, đặc biệt là việc phá vỡ giới hạn 'biên chế nhà nước' để tiếp cận dựa trên thực thi nhiệm vụ và mở rộng sang khu vực tư. điều này tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác phòng chống tham nhũng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa."


Để hoàn thiện báo cáo, bạn có cần tôi hỗ trợ soạn thảo phần "Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật" liên quan đến việc mở rộng hơn nữa các tội danh chức vụ sang khu vực ngoài Nhà nước (ví dụ: tội Lạm quyền) không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét