Chi phí giám định tư pháp: Ai có nghĩa vụ nộp tạm ứng và thanh toán chi phí giám định trong các vụ án hình sự và dân sự?

CÂU HỎI : Chi phí giám định tư pháp: Ai có nghĩa vụ nộp tạm ứng và thanh toán chi phí giám định trong các vụ án hình sự và dân sự?	(Trả lời bên dưới)

Nghĩa vụ nộp tạm ứng và thanh toán chi phí giám định tư pháp có sự phân biệt rất lớn giữa vụ án hình sự và vụ án dân sự. Sự khác biệt này xuất phát từ bản chất của loại hình tố tụng: vụ án hình sự đại diện cho quyền lực công và trách nhiệm chứng minh thuộc về nhà nước, trong khi vụ án dân sự dựa trên nguyên tắc tự định đoạt và nghĩa vụ chứng minh của các bên đương sự. Dưới đây là quy định chi tiết về việc phân định trách nhiệm chi phí giám định theo Pháp lệnh Chi phí giám định, định giá tài sản trong tố tụng và các luật tố tụng hiện hành. 1. Trong vụ án Hình sự Trong tố tụng hình sự, chi phí giám định được coi là một khoản chi phí tố tụng. Nguyên tắc cốt lõi là cơ quan quyền lực nhà nước chủ động trưng cầu thì ngân sách nhà nước chi trả, trừ một số trường hợp xã hội hóa. Giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử (Cơ quan tố tụng trưng cầu) Ai nộp tạm ứng: Các cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) không phải nộp tạm ứng. Chi phí thực hiện giám định được chi trả trực tiếp từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho các cơ quan này để phục vụ hoạt động phá án và xét xử. Ai thanh toán cuối cùng: Về nguyên tắc, ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm khoản chi này. Tuy nhiên, khi tòa án kết án bị cáo, bị cáo sẽ phải chịu một khoản gọi là án phí và các chi phí tố tụng khác nếu luật có quy định cụ thể đối với một số loại chi phí liên quan trực tiếp đến hành vi phạm tội của họ. Trường hợp Người bị hại, Nguyên đơn/Bị đơn dân sự tự yêu cầu giám định Nghĩa vụ nộp tạm ứng: Khi các chủ thể này tự mình yêu cầu tổ chức giám định thực hiện giám định (sau khi cơ quan tố tụng từ chối trưng cầu), họ phải tự mình nộp tiền tạm ứng chi phí cho tổ chức giám định. Thanh toán cuối cùng: Nếu kết quả giám định chứng minh yêu cầu của họ là đúng, phục vụ đắc lực cho việc giải quyết vụ án, Tòa án sẽ buộc bị án (người phạm tội) phải hoàn trả lại số tiền này cho họ. Nếu kết quả giám định cho thấy yêu cầu của họ là vô căn cứ, họ phải tự chịu hoàn toàn chi phí đó. 2. Trong vụ án Dân sự (và Vụ án Hành chính) Trong tố tụng dân sự, nguyên tắc áp dụng là "ai yêu cầu thì người đó nộp" và "bên nào thua kiện thì bên đó trả". Nghĩa vụ nộp tạm ứng chi phí giám định Trường hợp đương sự yêu cầu: Đương sự nào làm đơn yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định hoặc tự mình liên hệ văn phòng ngoài công lập để yêu cầu giám định thì chính đương sự đó phải nộp tiền tạm ứng chi phí. Trường hợp các bên cùng yêu cầu: Nếu cả nguyên đơn và bị đơn đều yêu cầu giám định về cùng một đối tượng, hai bên phải chia đôi để nộp tạm ứng (mỗi bên 50%), trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Trường hợp Tòa án chủ động trưng cầu: Nhằm bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của người yếu thế (người chưa thành niên, người khuyết tật) mà Tòa án tự mình ra quyết định trưng cầu, Tòa án sẽ tạm ứng chi phí này từ nguồn ngân sách nhà nước được cấp. Nghĩa vụ thanh toán chi phí cuối cùng (Phán quyết của Tòa án) Trách nhiệm chịu chi phí giám định cuối cùng sẽ do Tòa án quyết định dựa trên kết quả thắng - thua của vụ kiện tại bản án: Bên thua kiện chịu toàn bộ: Đương sự nào có yêu cầu/đáp ứng mà Tòa án không chấp thuận (thua kiện) thì phải chịu toàn bộ chi phí giám định. Nếu bên thắng kiện đã nộp tạm ứng trước đó, bên thua kiện phải hoàn trả lại cho bên thắng. Chịu chi phí theo tỷ lệ: Trường hợp Tòa án chỉ chấp thuận một phần yêu cầu của đương sự, chi phí giám định sẽ được phân chia theo tỷ lệ tương ứng với phần yêu cầu được Tòa án chấp thuận. Trường hợp đình chỉ vụ án: Nếu nguyên đơn rút đơn khởi kiện, nguyên đơn phải chịu chi phí giám định. Nếu các bên đương sự tự thỏa thuận được với nhau trước khi có phán quyết, các bên tự thỏa thuận về việc phân chia chi phí giám định; nếu không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định (thường là chia đôi). Tóm tắt cốt lõi: Hình sự: Ngân sách nhà nước chi trả là chủ yếu (trừ trường hợp đương sự tự đi giám định riêng). Dân sự: Người yêu cầu phải móc tiền túi nộp tạm ứng trước; khi xử xong, bên nào thua kiện thì bên đó phải gánh toàn bộ chi phí này. Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)