Trong hệ thống
cơ quan nhà nước Việt Nam, trách nhiệm quản lý nhà nước về giám định tư pháp được
thực hiện theo nguyên tắc: Chính phủ thống nhất quản lý, trong đó Bộ
Tư pháp là cơ quan chịu trách nhiệm chính, đóng vai trò đầu mối giúp Chính phủ
thực hiện nhiệm vụ này.
Bên cạnh đó,
mô hình quản lý này có sự kết hợp chặt chẽ giữa Bộ Tư pháp và các Bộ, ngành chủ
quản theo từng lĩnh vực chuyên môn (gọi là cơ chế quản lý phối hợp).
1. Bộ Tư
pháp — Cơ quan chịu trách nhiệm chính trước Chính phủ
Bộ Tư pháp
giữ vai trò điều phối vĩ mô, xây dựng nền tảng pháp lý và quản lý chung toàn bộ
hoạt động bổ trợ tư pháp này trên cả nước với các nhiệm vụ cốt lõi:
- Xây dựng pháp luật: Chủ trì hoặc phối hợp xây dựng,
trình cơ quan có thẩm quyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về
giám định tư pháp (như Luật Giám định tư pháp, các Nghị định của Chính phủ).
- Quản lý đội ngũ và tổ chức: Đóng vai trò đầu mối theo dõi,
kiểm tra, tổng hợp tình hình về tổ chức, hoạt động giám định tư pháp; chủ
trì phối hợp tổ chức bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho đội ngũ giám định
viên.
- Kiểm tra, thanh tra: Thực hiện kiểm tra, thanh tra
chuyên ngành về tổ chức và hoạt động giám định tư pháp; giải quyết khiếu nại,
tố cáo liên quan đến lĩnh vực này.
- Hợp tác quốc tế: Chủ trì các hoạt động hợp tác
quốc tế về giám định tư pháp.
2. Trách
nhiệm của các Bộ, ngành chủ quản chuyên môn
Do giám định
tư pháp bao hàm rất nhiều lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu mà Bộ Tư pháp không có
chức năng chuyên môn, pháp luật quy định các Bộ quản lý chuyên ngành chịu trách
nhiệm quản lý nhà nước đối với lĩnh vực thuộc quyền hạn của mình:
- Bộ Y tế: Chịu trách nhiệm chính về tổ chức,
hoạt động, quy trình kỹ thuật và tiêu chuẩn chuyên môn trong lĩnh vực Pháp
y và Pháp y tâm thần.
- Bộ Công an & Bộ Quốc phòng: Chịu trách nhiệm toàn diện về
lĩnh vực Kỹ thuật hình sự và hệ thống các tổ chức giám định công lập
thuộc lực lượng vũ trang.
- Các Bộ chuyên ngành khác (Bộ Xây
dựng, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch...): Chịu trách nhiệm quy định quy
chuẩn chuyên môn, quy trình giám định, ban hành tiêu chuẩn và công bố danh
sách cá nhân, tổ chức giám định theo vụ việc thuộc ngành mình quản lý (ví
dụ: Bộ Xây dựng quản lý giám định tư pháp xây dựng, Bộ Tài chính quản lý
giám định tài chính - kế toán).
3. Ở cấp
địa phương: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Tại các tỉnh,
thành phố trực thuộc trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện chức
năng quản lý nhà nước về giám định tư pháp tại địa phương. Trong đó:
- Sở Tư pháp là cơ quan đầu mối, giúp Ủy ban
nhân dân cấp tỉnh thực hiện quản lý nhà nước chung (tiếp nhận hồ sơ bổ nhiệm
giám định viên, thẩm định hồ sơ thành lập các Văn phòng giám định tư pháp
ngoài công lập để trình Chủ tịch UBND tỉnh quyết định).
- Sở Y tế, Công an tỉnh và các Sở
chuyên ngành phối
hợp với Sở Tư pháp để quản lý về mặt tổ chức, chuyên môn nghiệp vụ của các
tổ chức giám định tại địa phương.
Tóm lại: Nếu xét về mặt pháp lý và hệ thống,
Bộ Tư pháp là cơ quan "gác cổng" và chịu trách nhiệm chính trước
Chính phủ. Còn xét về mặt chuyên môn kỹ thuật, quyền lực quản lý được
phân rã cụ thể về cho Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các Bộ quản
lý chuyên ngành khác.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét