Thẩm quyền điều tra của
các Cơ quan điều tra (CQĐT) trong Quân đội nhân dân Việt Nam được xác định dựa
trên sự kết hợp giữa đối tượng phạm tội và tính chất khách thể bị xâm
hại, chứ không thuần túy chỉ dựa trên địa bàn như Công an nhân dân.
Theo quy định của pháp
luật tố tụng hình sự và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, thẩm quyền này
được xác định qua 3 nhóm tiêu chí chính:
1. Dựa trên
đối tượng phạm tội (Tiêu chí nhân thân)
Đây là tiêu chí quan trọng
nhất. CQĐT Quân đội có thẩm quyền điều tra đối với các hành vi phạm tội mà người
phạm tội thuộc các nhóm sau:
- Quân nhân tại ngũ: Bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên
nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ.
- Công chức, công nhân, viên chức quốc
phòng: Người
làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội.
- Quân nhân dự bị trong thời gian tập
trung huấn luyện:
Hoặc đang kiểm tra tình trạng sẵn sàng chiến đấu.
- Dân quân, tự vệ trong thời gian phối
thuộc với Quân đội:
Trong chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu.
2. Dựa trên
tính chất hành vi xâm hại (Tiêu chí khách thể)
Trường hợp người phạm tội
không thuộc các đối tượng nêu trên nhưng vẫn thuộc thẩm quyền điều tra của
Quân đội nếu hành vi của họ xâm hại đến các đối tượng được quân đội bảo vệ:
- Xâm hại bí mật quân sự: Hoặc gây thiệt hại cho tính mạng, sức
khỏe, danh dự, nhân phẩm của quân nhân, công chức quốc phòng khi họ đang
thực hiện nhiệm vụ.
- Xâm hại tài sản của Quân đội: Bao gồm vũ khí, khí tài, trang thiết
bị quân sự hoặc tài sản do Quân đội trực tiếp quản lý, sử dụng.
- Tội phạm xảy ra trong doanh trại hoặc
khu vực quân sự: Trường
hợp người dân vi phạm pháp luật hình sự ngay trong khu vực cấm, khu vực bảo
vệ nghiêm ngặt của quân đội.
3. Phân định
thẩm quyền trong nội bộ Quân đội
Tương tự như Công an,
trong Quân đội cũng có hai lực lượng điều tra riêng biệt với thẩm quyền khác
nhau:
- Cơ quan Điều tra hình sự (ĐTHS):
- Điều tra các tội phạm hình sự thông
thường (trộm cắp, cố ý gây thương tích, vi phạm quy định về tham gia giao
thông...) mà người phạm tội hoặc đối tượng bị xâm hại thuộc phạm vi quân
đội quản lý.
- Chia làm 3 cấp: Cấp Bộ Quốc phòng, Cấp
Quân khu (và tương đương), Cấp Khu vực.
- Cơ quan An ninh quân đội (ANQĐ):
- Tập trung vào các tội phạm xâm phạm
an ninh quốc gia liên quan đến quân đội hoặc các tội phạm đặc biệt khác
được giao.
- Chia làm 2 cấp: Cấp Bộ Quốc phòng và
Cấp Quân khu (và tương đương).
Tóm tắt
tiêu chí xác định
|
Tiêu chí
|
Nội dung
cụ thể
|
|
Đối tượng
|
Người phạm tội là người
đang phục vụ trong lực lượng vũ trang hoặc làm việc trong ngành quốc phòng.
|
|
Khách thể
|
Hành vi gây thiệt hại
trực tiếp đến quốc phòng, an ninh quân đội, tài sản và uy tín của quân đội.
|
|
Địa bàn
|
Xảy ra trong khu vực
quân sự (thường đi kèm với việc xâm hại khách thể quân sự).
|
Ý nghĩa
trong nghiên cứu của bạn:
Trong báo cáo về Chính
sách hình sự, điểm này rất quan trọng để phân tích tính chuyên biệt
của hoạt động tư pháp trong quân đội. Nó đảm bảo kỷ luật quân đội được duy trì
nghiêm minh và các bí mật quân sự không bị rò rỉ trong quá trình tố tụng thông
thường.
Sự phân định này có
giúp bạn làm rõ phần "Thẩm quyền điều tra đặc thù" trong chương 2 của
báo cáo nghiên cứu không? Hay bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về quy trình phối hợp
khi một vụ án có cả người dân và quân nhân cùng tham gia (vụ án đồng phạm)?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét