Thứ Tư, 15 tháng 4, 2026

Thẩm quyền điều tra của CQĐT trong Quân đội nhân dân được xác định dựa trên những tiêu chí nào (đối tượng hay địa bàn)?

CÂU HỎI :  Thẩm quyền điều tra của CQĐT trong Quân đội nhân dân được xác định dựa trên những tiêu chí nào (đối tượng hay địa bàn)?

(Trả lời bên dưới)

Thẩm quyền điều tra của các Cơ quan điều tra (CQĐT) trong Quân đội nhân dân Việt Nam được xác định dựa trên sự kết hợp giữa đối tượng phạm tộitính chất khách thể bị xâm hại, chứ không thuần túy chỉ dựa trên địa bàn như Công an nhân dân.

Theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, thẩm quyền này được xác định qua 3 nhóm tiêu chí chính:


1. Dựa trên đối tượng phạm tội (Tiêu chí nhân thân)

Đây là tiêu chí quan trọng nhất. CQĐT Quân đội có thẩm quyền điều tra đối với các hành vi phạm tội mà người phạm tội thuộc các nhóm sau:

  • Quân nhân tại ngũ: Bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ.
  • Công chức, công nhân, viên chức quốc phòng: Người làm việc trong các cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội.
  • Quân nhân dự bị trong thời gian tập trung huấn luyện: Hoặc đang kiểm tra tình trạng sẵn sàng chiến đấu.
  • Dân quân, tự vệ trong thời gian phối thuộc với Quân đội: Trong chiến đấu hoặc phục vụ chiến đấu.

2. Dựa trên tính chất hành vi xâm hại (Tiêu chí khách thể)

Trường hợp người phạm tội không thuộc các đối tượng nêu trên nhưng vẫn thuộc thẩm quyền điều tra của Quân đội nếu hành vi của họ xâm hại đến các đối tượng được quân đội bảo vệ:

  • Xâm hại bí mật quân sự: Hoặc gây thiệt hại cho tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của quân nhân, công chức quốc phòng khi họ đang thực hiện nhiệm vụ.
  • Xâm hại tài sản của Quân đội: Bao gồm vũ khí, khí tài, trang thiết bị quân sự hoặc tài sản do Quân đội trực tiếp quản lý, sử dụng.
  • Tội phạm xảy ra trong doanh trại hoặc khu vực quân sự: Trường hợp người dân vi phạm pháp luật hình sự ngay trong khu vực cấm, khu vực bảo vệ nghiêm ngặt của quân đội.

3. Phân định thẩm quyền trong nội bộ Quân đội

Tương tự như Công an, trong Quân đội cũng có hai lực lượng điều tra riêng biệt với thẩm quyền khác nhau:

  • Cơ quan Điều tra hình sự (ĐTHS):
    • Điều tra các tội phạm hình sự thông thường (trộm cắp, cố ý gây thương tích, vi phạm quy định về tham gia giao thông...) mà người phạm tội hoặc đối tượng bị xâm hại thuộc phạm vi quân đội quản lý.
    • Chia làm 3 cấp: Cấp Bộ Quốc phòng, Cấp Quân khu (và tương đương), Cấp Khu vực.
  • Cơ quan An ninh quân đội (ANQĐ):
    • Tập trung vào các tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia liên quan đến quân đội hoặc các tội phạm đặc biệt khác được giao.
    • Chia làm 2 cấp: Cấp Bộ Quốc phòng và Cấp Quân khu (và tương đương).

Tóm tắt tiêu chí xác định

Tiêu chí

Nội dung cụ thể

Đối tượng

Người phạm tội là người đang phục vụ trong lực lượng vũ trang hoặc làm việc trong ngành quốc phòng.

Khách thể

Hành vi gây thiệt hại trực tiếp đến quốc phòng, an ninh quân đội, tài sản và uy tín của quân đội.

Địa bàn

Xảy ra trong khu vực quân sự (thường đi kèm với việc xâm hại khách thể quân sự).

Ý nghĩa trong nghiên cứu của bạn:

Trong báo cáo về Chính sách hình sự, điểm này rất quan trọng để phân tích tính chuyên biệt của hoạt động tư pháp trong quân đội. Nó đảm bảo kỷ luật quân đội được duy trì nghiêm minh và các bí mật quân sự không bị rò rỉ trong quá trình tố tụng thông thường.

Sự phân định này có giúp bạn làm rõ phần "Thẩm quyền điều tra đặc thù" trong chương 2 của báo cáo nghiên cứu không? Hay bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về quy trình phối hợp khi một vụ án có cả người dân và quân nhân cùng tham gia (vụ án đồng phạm)?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét