Trách nhiệm pháp lý của thành viên Hội đồng định giá khi cố ý đưa ra kết luận sai sự thật dẫn đến oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm?

CÂU HỎI : Trách nhiệm pháp lý của thành viên Hội đồng định giá khi cố ý đưa ra kết luận sai sự thật dẫn đến oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm?	(Trả lời bên dưới)

Khi thành viên Hội đồng định giá tài sản cố ý đưa ra kết luận sai sự thật (như cố tình thổi phồng giá trị tài sản để kết tội, hoặc dìm giá xuống để chạy tội), họ đã bước qua ranh giới của lỗi chuyên môn và xâm phạm trực tiếp đến hoạt động đúng đắn của các cơ quan tư pháp. Hậu quả của hành vi cố ý này dẫn đến hai kịch bản cực đoan: Oan sai (tước đoạt quyền tự do của công dân vô tội) hoặc Bỏ lọt tội phạm (gây thất thoát tài sản nhà nước). Theo quy định tại Bộ luật Hình sự và Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN), cá nhân làm sai phải đối mặt với hệ thống trách nhiệm pháp lý hết sức nghiêm khắc: 1. Trách nhiệm hình sự (Chế tài nghiêm khắc nhất) Hành vi cố ý làm sai lệch kết quả định giá không còn dừng lại ở mức độ kỷ luật hành chính mà đã cấu thành tội phạm hình sự độc lập. Người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm theo Điều 382 Bộ luật Hình sự về tội "Tội cung cấp tài liệu sai sự thật hoặc khai báo gian dối": Khung hình phạt cơ bản: Người nào là người định giá mà cố ý kết luận sai sự thật thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. Khung hình phạt tăng nặng (Từ 01 năm đến 03 năm tù): Khi hành vi cố ý sai lệch này dẫn đến hậu quả nghiêm trọng: Khiến cơ quan tố tụng áp dụng khung hình phạt oan sai cho bị can, bị cáo. Dẫn đến việc bỏ lọt tội phạm kinh tế, tham nhũng gây thiệt hại lớn cho tài sản công. Khung hình phạt cao nhất (Từ 03 năm đến 07 năm tù): Áp dụng khi kết luận sai sự thật dẫn đến việc kết án oan người vô tội về tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, hoặc gây hậu quả đặc biệt lớn cho lợi ích quốc gia. Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm. 2. Trách nhiệm hoàn trả tài chính cá nhân (Theo Luật TNBTCNN) Đây là "đòn bẩy tài chính" sòng phẳng của pháp luật nhằm bảo vệ Ngân sách nhà nước. Khi kết luận định giá sai gây ra vụ án oan sai, quy trình xử lý dòng tiền sẽ vận hành như sau: [Kết luận định giá sai cố ý] ──► [Cơ quan tố tụng bắt giam/tù oan công dân]                                                    │                                                    ▼ [Cá nhân công chức HOÀN TRẢ TIỀN TÚI] ◄── [Nhà nước xuất Ngân sách đền tiền tỷ (Luật TNBTCNN)] Nhà nước đền trước: Cơ quan tiến hành tố tụng làm sai có nghĩa vụ xuất Ngân sách nhà nước để chi trả toàn bộ tiền bồi thường thiệt hại thực tế, tổn thất tinh thần và thu nhập bị mất cho công dân bị oan. Truy thu tiền túi cá nhân: Sau khi đền tiền xong, cơ quan sẽ thành lập Hội đồng xem xét trách nhiệm hoàn trả. Vì thành viên Hội đồng định giá có lỗi cố ý, pháp luật buộc họ phải gánh mức hoàn trả cao nhất: Mức hoàn trả: Phải hoàn trả toàn bộ hoặc một phần số tiền Ngân sách đã đền, nhưng mức tối đa cho một cá nhân có lỗi cố ý lên đến 50 tháng lương của chính họ tại thời điểm ra quyết định hoàn trả. Cơ chế liên đới: Nếu cả tập thể Hội đồng cùng đồng thuận ký vào bản kết luận sai với lỗi cố ý (không có ai bảo lưu ý kiến), số tiền hoàn trả sẽ được phân chia tương xứng theo tỷ lệ vai trò (Chủ tịch Hội đồng chịu trách nhiệm chính, các thành viên chịu trách nhiệm liên đới). 3. Trách nhiệm kỷ luật Đảng và Hành chính công vụ Bên cạnh việc ra hầu tòa và bị tịch thu tài sản, công chức làm sai sẽ lập tức bị tước bỏ tư cách trong bộ máy nhà nước: Hình thức kỷ luật hành chính: Tùy theo mức độ, công chức sẽ bị áp dụng hình thức Cách chức hoặc Buộc thôi việc, chấm dứt vĩnh viễn tư cách thành viên trong các Hội đồng định giá sau này. Kỷ luật Đảng (nếu là Đảng viên): Áp dụng hình thức Khai trừ ra khỏi Đảng. 4. Cơ chế miễn trừ duy nhất: Quyền "Bảo lưu ý kiến" Trong một phiên họp Hội đồng định giá, nếu một thành viên phát hiện ra mức giá do đa số biểu quyết là vô căn cứ, sai sự thật và mang động cơ tiêu cực, cách duy nhất để họ tự bảo vệ sinh mệnh pháp lý của mình là: Thực hiện quyền bảo lưu bằng văn bản: Thành viên đó vẫn phải ký vào Bản kết luận định giá chung (để bảo đảm thủ tục hành chính của Hội đồng), nhưng có quyền ghi rõ dòng chữ "Bảo lưu ý kiến" bên cạnh chữ ký và viết Văn bản giải trình chi tiết đính kèm vào hồ sơ vụ án. Văn bản bảo lưu này chính là chứng cứ chứng minh thành viên đó không có lỗi cố ý đối với sai phạm của tập thể. Khi vụ án bị lật lại và xác định có oan sai, chính mẩu giấy bảo lưu này sẽ là lá chắn tuyệt đối giúp họ được miễn trừ toàn bộ trách nhiệm hình sự, kỷ luật và không phải bỏ một đồng tiền túi cá nhân nào để hoàn trả cho Ngân sách nhà nước. Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)