Trường hợp nào được yêu cầu định giá lại?

CÂU HỎI :  Trường hợp nào được yêu cầu định giá lại?	(Trả lời bên dưới)

Trong tố tụng hình sự, khi kết luận định giá tài sản lần đầu có dấu hiệu sai lệch, thiếu khách quan hoặc bị các bên tranh chấp gay gắt, pháp luật cho phép kích hoạt cơ chế Định giá lại. Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 và Nghị định số 250/2025/NĐ-CP, việc định giá lại tài sản được chia thành hai cấp độ căn cứ cụ thể dưới đây: 1. Các trường hợp yêu cầu Định giá lại lần đầu Việc định giá lại lần đầu được thực hiện khi có sự nghi ngờ hợp lý về tính chính xác của Kết luận định giá lần đầu. Các căn cứ bao gồm: Có căn cứ cho rằng kết luận lần đầu không chính xác: Cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) tự mình kiểm tra hồ sơ và phát hiện phương pháp định giá áp dụng bị sai, hoặc Hội đồng thu thập sai thông số kỹ thuật, áp sai giá thị trường của tài sản tại thời điểm xảy ra vụ án. Vi phạm nghiêm trọng thủ tục định giá: Phát hiện quy trình định giá lần đầu bị bỏ bước (ví dụ: không lập biên bản khảo sát hiện trạng khi tài sản còn nguyên, thành phần tham gia phiên họp Hội đồng không đủ tỷ lệ 2/3...). Nghi ngờ về tính khách quan của thành viên: Phát hiện thành viên của Hội đồng định giá lần đầu thuộc trường hợp phải từ chối tham gia nhưng vẫn cố tình ngồi trong Hội đồng (ví dụ: có quan hệ họ hàng với người bị hại, có mâu thuẫn cá nhân với bị can...). Theo yêu cầu hợp pháp của các bên đương sự: Khi bị can, bị cáo, người bào chữa (Luật sư), hoặc người bị hại không đồng ý với kết luận định giá lần đầu và có đơn đề nghị kèm theo các lập luận, chứng cứ chứng minh mức giá đó bất hợp lý. Thẩm quyền giải quyết: Hội đồng định giá tài sản cấp trên trực tiếp sẽ là cơ quan đứng ra thành lập và thực hiện việc định giá lại này (ví dụ: Kết luận của cấp huyện bị khiếu nại thì Hội đồng cấp tỉnh sẽ định giá lại). 2. Các trường hợp yêu cầu Định giá lại trong trường hợp đặc biệt Đây là cấp độ định giá cao nhất, được kích hoạt khi vụ án lâm vào tình trạng bế tắc về chứng cứ vật chất do các kết luận định giá đá nhau: Có sự mâu thuẫn giữa các kết luận định giá: Khi kết luận định giá lần đầu (của cấp dưới) và kết luận định giá lại lần đầu (của cấp trên) cho ra hai con số chênh lệch nhau quá lớn, làm thay đổi hoàn toàn bản chất định tội hoặc định khung hình phạt mà không thể tự hòa giải được. Vụ việc đặc biệt phức tạp: Khi đã có kết luận định giá lại của Hội đồng cấp tỉnh hoặc cấp Bộ, nhưng Cơ quan tiến hành tố tụng ở cấp Trung ương (Cơ quan Điều tra Bộ Công an, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao) xét thấy vẫn chưa đủ độ tin cậy, có dấu hiệu lạm quyền hoặc sai sót chuyên môn nghiêm trọng. Thẩm quyền giải quyết: Do Hội đồng định giá tài sản theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ thực hiện. Kết luận của Hội đồng đặc biệt này là kết luận cuối cùng và có giá trị pháp lý cao nhất để giải quyết vụ án. 3. Mối liên hệ với Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN) Quy định về việc cho phép định giá lại chính là một "van an toàn" tối quan trọng để ngăn chặn các sai lầm tư pháp mang tính dây chuyền: Nếu cơ quan tố tụng cố chấp sử dụng một Kết luận định giá lần đầu bị sai (đã bị kêu oan nhưng không cho định giá lại) để làm căn cứ bắt giam, truy tố công dân, hậu quả sẽ dẫn đến một vụ án oan sai toàn diện. Khi công dân được minh oan, Nhà nước sẽ phải xuất ngân sách đền bù thiệt hại rất lớn cho dân theo Luật TNBTCNN. Ngay sau đó, cơ quan nhà nước sẽ truy cứu trách nhiệm, buộc toàn bộ các thành viên Hội đồng định giá lần đầu có lỗi cố ý phải bỏ tiền túi cá nhân để hoàn trả cho Ngân sách (mức tối đa lên đến 50 tháng lương). Do đó, việc thực hiện định giá lại kịp thời khi có căn cứ không chỉ bảo vệ quyền con người của bị can, bị cáo mà còn bảo vệ chính uy tín và nguồn lực tài chính của bộ máy nhà nước. Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)