Hành vi
giăng điện chống trộm gây chết người sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội
giết người (quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung
2017) chứ không xử lý về các tội danh vô ý.
Đây là đường
lối xử lý rất nghiêm khắc và nhất quán của Tòa án nhân dân tối cao tại Việt Nam
(được duy trì từ Công văn số 81/2002/TANDTC-PC cho đến các bản án thực tế hiện
nay).
Cụ thể, việc
định tội danh và áp dụng hình phạt được phân tách theo các trường hợp thực tế
sau:
1. Bản chất
pháp lý để định tội "Giết người"
Khi một người
sử dụng dòng điện sinh hoạt (220V) — vốn là nguồn nguy hiểm cao độ —
giăng ở những nơi có thể có người qua lại nhằm chống trộm rồi bỏ mặc, Tòa án
xác định cấu thành tội Giết người dựa trên 2 yếu tố cốt lõi:
- Về lý trí: Người giăng điện buộc phải nhận
thức được dòng điện trực tiếp hoàn toàn có thể tước đoạt tính mạng của bất
kỳ ai (dù là kẻ trộm hay người vô tội vướng vào).
- Về ý chí (Lỗi cố ý gián tiếp): Tuy mục đích ban đầu chỉ là giữ
tài sản, không mong muốn giết người, nhưng hành vi cắm điện rồi đi ngủ hoặc
bỏ đi nơi khác là thái độ "để mặc, chấp nhận hậu quả". Hậu
quả chết người xảy ra nằm trong phạm vi ý chí chịu đựng của người phạm tội.
2. Phân
loại tình huống trong thực tế xét xử
Tùy thuộc
vào vị trí và tính chất của hành vi, Tòa án thường phân hóa trách nhiệm hình sự
theo các khung hướng dẫn:
|
Tình
huống thực tế
|
Định tội
danh
|
Tình
tiết định khung / Cân nhắc hình phạt
|
|
Giăng
điện ở nơi công cộng, lối đi chung hoặc xung quanh nhà (nơi người xếp hàng, hàng xóm, trẻ
em có thể đi qua).
|
Tội giết
người (Điều
123)
|
Thường bị
áp dụng tình tiết định khung tăng nặng: "Bằng phương pháp có khả năng
làm chết nhiều người" (Khoản 1). Khung hình phạt từ 12 năm đến 20
năm, tù chung thân hoặc tử hình.
|
|
Giăng
điện ở vùng sâu vùng xa, ao hồ độc lập, có làm rào chắn hoặc biển báo nhưng không đảm bảo an toàn
tuyệt đối, bỏ mặc hậu quả xảy ra.
|
Tội giết
người (Điều
123)
|
Thường xét
xử theo Khoản 2 Điều 123 (Khung hình phạt nhẹ hơn, từ 7 năm đến 15 năm tù)
do xem xét tính chất địa điểm hoặc các biện pháp phòng ngừa hạn chế của bị
cáo.
|
3. Trường
hợp đặc biệt: Giăng điện bắt quả tang trộm
- Nếu chủ nhà
phát hiện có trộm, ngay lúc đó mới chủ động đóng cầu dao điện nhằm mục
đích giật trộm để bắt giữ hoặc trả thù, dẫn đến việc trộm tử vong, hành vi này
chuyển hóa từ cố ý gián tiếp sang lỗi cố ý trực tiếp. Tòa án sẽ xử
lý rất nặng về tội Giết người với lỗi cố ý trực tiếp, xét kèm các tình tiết như
hành vi có tính chất côn đồ hoặc động cơ đê hèn tùy từng hồ sơ vụ án.
Lời cảnh
báo từ thực tiễn:
- Pháp luật Việt
Nam bảo hộ quyền sở hữu tài sản, nhưng tính mạng và sức khỏe của con người (kể
cả người có hành vi vi phạm pháp luật như trộm cắp) luôn được đặt ở vị trí cao
nhất. Việc dùng nguồn nguy hiểm cao độ như dòng điện để bảo vệ tài sản một cách
cực đoan, thiếu kiểm soát luôn phải trả giá bằng các mức án tù rất nghiêm khắc.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét