Ký
số văn bản tố tụng là
việc sử dụng chữ ký số (một dạng chữ ký điện tử được mã hóa bảo mật) để
xác thực người ban hành và đảm bảo tính nguyên vẹn của các văn bản, quyết định,
tài liệu trong quá trình tiến hành tố tụng hình sự, dân sự, hành chính.
Hiểu một cách đơn giản,
thay vì thẩm phán, kiểm sát viên hay điều tra viên ký tay và đóng dấu đỏ lên giấy,
họ sẽ dùng một chứng thư số (thường do Ban Cơ yếu Chính phủ hoặc các tổ chức
cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký số hợp pháp cấp) để ký trên môi trường điện
tử.
Dưới đây là các đặc điểm và
giá trị pháp lý cốt lõi của việc ký số trong tố tụng:
1.
Giá trị pháp lý
Theo pháp luật Việt Nam (Luật
Giao dịch điện tử và các văn bản hướng dẫn về tố tụng điện tử), văn bản tố tụng
được ký số bởi người có thẩm quyền có giá trị pháp lý tương đương với
văn bản giấy có ký tay và đóng dấu mọt đỏ.
Nó đáp ứng đầy đủ 3 điều kiện:
- Xác thực danh tính: Khẳng định chính xác ai (Thẩm
phán, Kiểm sát viên, Thư ký...) là người đã ban hành hoặc ký văn bản đó.
- Chống phủ định: Người ký không thể phủ nhận việc
mình đã ký văn bản.
- Tính toàn vẹn: Đảm bảo văn bản không bị chỉnh sửa,
chèn ép hoặc thay đổi nội dung sau khi đã thực hiện ký số. Nếu có bất kỳ sự
thay đổi nào dù là nhỏ nhất, chữ ký số sẽ lập tức bị báo lỗi (bị vô hiệu).
2.
Các văn bản tố tụng thường được áp dụng ký số
Trong xu hướng số hóa tòa
án và hoạt động tư pháp (Tòa án điện tử, Viện kiểm sát điện tử), ký số được áp
dụng ngày càng rộng rãi cho:
- Các bản án, quyết định giải quyết
vụ án/vụ việc của Tòa án.
- Các lệnh, quyết định tố tụng của
Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát (ví dụ: Quyết định khởi tố, Lệnh tạm
giam, Phê chuẩn...).
- Biên bản phiên tòa, biên bản lấy lời
khai được lập dưới dạng dữ liệu điện tử.
- Các thông báo, giấy triệu tập, giấy
mời gửi cho đương sự hoặc các cơ quan liên quan qua hệ thống trực tuyến.
3.
Lợi ích của ký số trong hoạt động tố tụng
- Tối ưu hóa thời gian và chi phí: Giảm thiểu việc in ấn, chuyển
phát nhanh văn bản giấy giữa các cơ quan tiến hành tố tụng (Công an - Viện
kiểm sát - Tòa án) và gửi đến đương sự.
- Tăng cường tính công khai, minh bạch: Bản án, quyết định sau khi ký số
có thể dễ dàng liên thông lên Cổng thông tin điện tử của Tòa án hoặc hệ thống
quản lý án, giúp người dân và các bên liên quan tra cứu nhanh chóng, chính
xác.
- Bảo mật và lưu trữ lâu dài: Hồ sơ vụ án điện tử được ký số
giúp tránh nguy cơ thất lạc, hư hỏng, ẩm mốc so với lưu trữ hồ sơ giấy
truyền thống.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét