Thứ Bảy, 23 tháng 5, 2026

Phân biệt : hoạt động "bầu" và "phê chuẩn"?

CÂU HỎI : Phân biệt : hoạt động "bầu""phê chuẩn"?

(Trả lời bên dưới)

Trong tổ chức bộ máy nhà nước Việt Nam (theo Hiến pháp và Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Tổ chức Chính quyền địa phương), "bầu""phê chuẩn" là hai hình thức bổ nhiệm nhân sự cao cấp của cơ quan quyền lực nhà nước (Quốc hội, Hội đồng nhân dân).

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở chỗ: "Bầu" là quyền quyết định nhân sự từ đầu đến cuối của cơ quan dân cử, còn "Phê chuẩn" là việc cơ quan dân cử đồng ý (hoặc không đồng ý) với danh sách nhân sự do một cơ quan/cá nhân khác đề xuất.

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết để phân biệt hai khái niệm này:

Bảng so sánh hoạt động Bầu và Phê chuẩn

Tiêu chí

Hoạt động Bầu

Hoạt động Phê chuẩn

Bản chất pháp lý

Là việc cơ quan quyền lực (Quốc hội/HĐND) trực tiếp lựa chọn người giữ chức vụ trong số các ứng cử viên được giới thiệu.

Là việc cơ quan quyền lực xem xét, công nhận và thông qua đề nghị nhân sự của một chủ thể có thẩm quyền khác.

Quy trình giới thiệu nhân sự

Ứng cử viên thường được giới thiệu bởi các cơ quan có thẩm quyền theo luật định (ví dụ: Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước) hoặc do chính đại biểu tự ứng cử/đề cử tại kỳ họp.

Nhân sự đã được một cá nhân có thẩm quyền chỉ định, lựa chọn trước (ví dụ: Thủ tướng chọn các Bộ trưởng) rồi trình lên để xin sự chấp thuận.

Mối quan hệ trách nhiệm

Người được bầu chịu trách nhiệm trực tiếp trước cơ quan đã bầu ra mình (Quốc hội hoặc HĐND).

Người được phê chuẩn vừa chịu trách nhiệm trước cơ quan phê chuẩn, vừa chịu trách nhiệm trực tiếp trước người đã đề xuất mình (ví dụ: Bộ trưởng chịu trách nhiệm trước Thủ tướng và Quốc hội).

Hệ quả khi không đạt đa số phiếu

Phải tiến hành quy trình giới thiệu ứng cử viên khác (hoặc giới thiệu lại) để tiếp tục bầu.

Người đề xuất phải rút lại phương án nhân sự đó và trình một nhân sự khác để xem xét phê chuẩn lại.

Đối tượng áp dụng phổ biến

Thường áp dụng cho người đứng đầu các cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương.



Ví dụ: Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, Chánh án TAND Tối cao, Chủ tịch UBND các cấp.

Thường áp dụng cho các thành viên cấp phó hoặc thành viên của một tập thể do người đứng đầu quản lý.



Ví dụ: Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng, Thừa phát lại, Thẩm phán (do Chủ tịch nước phê chuẩn), các thành viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh.

Mẹo nhớ nhanh:

  • Bầu: Quốc hội/HĐND tự mình chọn ra "tướng" (người đứng đầu).
  • Phê chuẩn: "Tướng" tự chọn "quân" của mình (cấp dưới), rồi đưa cho Quốc hội/HĐND xem xét, nếu thấy ổn thì bấm nút gật đầu đồng ý.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét