Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa tính chất "cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân" và "cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất" của Quốc hội. Tính chất nào quyết định tính chất nào? Vì sao?

CÂU HỎI : Phân tích mối quan hệ biện chứng giữa tính chất "cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân" và "cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất" của Quốc hội. Tính chất nào quyết định tính chất nào? Vì sao?	(Trả lời bên dưới)

Trong khoa học Luật Hiến pháp và lý luận về Nhà nước và Pháp luật Việt Nam, Quốc hội được xác định là một định chế đặc biệt mang hai tính chất cơ bản: "Cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân" và "Cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất" (Điều 69 Hiến pháp 2013). Dưới đây là phần phân tích chi tiết về mối quan hệ biện chứng giữa hai tính chất này, cũng như xác định tính chất đóng vai trò quyết định. I. Mối quan hệ biện chứng giữa hai tính chất của Quốc hội Hai tính chất này không tồn tại biệt lập mà có mối quan hệ tác động qua lại, gắn bó mật thiết và quy định lẫn nhau tạo nên bản chất của cơ quan lập pháp nước ta. 1. Tính chất "Cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân" là tiền đề, cơ sở cho tính chất "Cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất" Nguồn gốc quyền lực: Ở nước ta, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân (Chủ quyền nhân dân). Quốc hội không tự nhiên có quyền lực tối cao, mà quyền lực đó do Nhân dân giao phó thông qua bầu cử đại biểu Quốc hội theo các nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Phạm vi đại diện: Khác với Hội đồng nhân dân (chỉ đại diện cho ý chí của nhân dân một địa phương), Quốc hội đại diện cho khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cho ý chí và nguyện vọng của cử tri cả nước. Chính tính đại diện toàn diện và cao nhất này tạo ra tính chính danh pháp lý và chính trị tuyệt đối để Quốc hội nắm giữ quyền lực nhà nước cao nhất. 2. Tính chất "Cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất" là phương tiện để thực hiện và bảo đảm tính chất "Cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân" Nếu Quốc hội chỉ là cơ quan đại biểu mà không có quyền lực tối cao, các ý chí, nguyện vọng của Nhân dân sẽ chỉ dừng lại ở mức khuyến nghị, thảo luận. Để ý chí của Nhân dân trở thành sức mạnh thực tế, Quốc hội phải được trao quyền lực nhà nước cao nhất thông qua 3 chức năng cốt lõi: Lập hiến và lập pháp: Thể chế hóa ý chí, lợi ích của Nhân dân thành Hiến pháp và các đạo luật buộc toàn xã hội tuân thủ. Quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước: Quyết định về kinh tế - xã hội, ngân sách, bộ máy nhân sự cấp cao... nhằm phục vụ trực tiếp cho lợi ích quốc gia và Nhân dân. Giám sát tối cao: Thay mặt Nhân dân kiểm soát toàn bộ hoạt động của các cơ quan hành pháp (Chính phủ), tư pháp (Tòa án, Viện kiểm sát) để bảo đảm bộ máy nhà nước hoạt động đúng hướng, không lạm quyền, xâm hại đến quyền lợi của Nhân dân. II. Tính chất nào quyết định tính chất nào? Vì sao? Trong mối quan hệ biện chứng trên, tính chất "Cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân" là tính chất QUYẾT ĐỊNH. Vì các lý do cốt lõi sau đây: 1.     Xét về mặt nguồn gốc và bản chất của quyền lực: Quyền lực nhà nước không tự nhiên sinh ra. Hiến pháp khẳng định "Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân". Nhân dân là chủ thể gốc của quyền lực, Quốc hội chỉ là cơ quan được Nhân dân ủy quyền (trao quyền). Không thể có một cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất nếu cơ quan đó không đại diện cho chủ thể tối cao là Nhân dân. Tính chất đại biểu chính là "gốc rễ", là nguồn gốc sinh ra quyền lực nhà nước của Quốc hội. 2.     Xét về mục đích hoạt động: Quốc hội sử dụng quyền lực nhà nước tối cao không phải vì lợi ích tự thân của bộ máy, mà là để thực hiện tối đa lợi ích, ý chí của Nhân dân. Quyền lực nhà nước cao nhất chỉ là công cụ, phương tiện; còn việc đại diện cho Nhân dân, bảo vệ quyền làm chủ của Nhân dân mới là mục đích tối hậu. Mục đích luôn là cái quyết định xu hướng, nội dung và cách thức sử dụng phương tiện. 3.     Xét về cơ chế chịu trách nhiệm: Nếu Quốc hội hoạt động không hiệu quả, không còn đại diện được cho ý chí của Nhân dân, Nhân dân (thông qua cử tri) có quyền bãi nhiệm các đại biểu đó hoặc bầu ra một Quốc hội mới trong nhiệm kỳ tiếp theo. Điều này minh chứng rằng Nhân dân có quyền định đoạt sự tồn tại của Quốc hội. Do đó, tư cách đại diện cho Nhân dân luôn là yếu tố quyết định, định hướng cho toàn bộ vị thế quyền lực của Quốc hội. Kết luận Mối quan hệ giữa hai tính chất này thể hiện sự nhất quán trong mô hình Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam: Quốc hội là cơ quan có quyền lực cao nhất vì nó đại diện sâu sắc nhất cho Nhân dân – chủ thể thực sự của đất nước. Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)