Việc tham khảo
cách hành văn trong các bản án thực tế sẽ giúp bạn hiểu rõ cách Hội đồng xét xử
(HĐXX) "hiện thực hóa" các khái niệm lý thuyết thành lập luận pháp lý
sắc bén.
Dưới đây là
tóm tắt và trích dẫn cách lập luận về "Động cơ đê hèn" từ một
vụ án điển hình (dựa trên tinh thần các bản án về tội Giết người để trốn tránh
trách nhiệm):
1. Tóm tắt
tình tiết vụ án (Giả định dựa trên án thực tế)
Bị cáo A có
quan hệ tình cảm khiến chị B mang thai. Để rũ bỏ trách nhiệm và lo sợ ảnh hưởng
đến danh dự bản thân (do A đã có gia đình), A đã lừa chị B đến nơi hoang vắng
và ra tay sát hại.
2. Trích
dẫn cách hành văn của Hội đồng xét xử
Trong phần "Nhận
định của Tòa án", Thẩm phán thường lập luận như sau:
- *"Xét về
tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội: Hành vi của bị cáo là đặc
biệt nguy hiểm cho xã hội. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực hành vi, nhận thức
rõ tính mạng con người là vốn quý nhất được pháp luật bảo vệ nhưng đã cố ý tước
đoạt mạng sống của chị B.
- Đặc biệt,
khi chị B thông báo có thai với bị cáo, thay vì thực hiện trách nhiệm của một
người cha, bị cáo lại nảy sinh ý định giết người để che giấu mối quan hệ bất
chính và trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng sau này. Hành vi giết phụ nữ mà mình biết
là có thai nhằm mục đích rũ bỏ trách nhiệm là biểu hiện của sự ích kỷ, hèn
nhát, vi phạm nghiêm trọng đạo đức thuần phong mỹ tục của dân tộc.
- Do đó, HĐXX
xét thấy có đủ căn cứ để áp dụng tình tiết định khung 'Vì động cơ đê hèn'
quy định tại điểm q khoản 1 Điều 123 Bộ luật Hình sự đối với bị cáo.
Hành vi của bị cáo thể hiện sự suy đồi về nhân cách, không còn khả năng cải tạo,
giáo dục, cần thiết phải loại bỏ vĩnh viễn ra khỏi đời sống xã hội mới đảm bảo
tính răn đe và phòng ngừa chung."*
3. Phân
tích các từ khóa pháp lý trong bản án
Khi tham khảo
cách viết này, bạn nên chú ý các cụm từ đắt giá mà Thẩm phán thường dùng:
- "Rũ bỏ trách nhiệm/Trốn
tránh nghĩa vụ": Làm rõ bản chất của sự "đê hèn".
- "Ích kỷ, hèn nhát": Khẳng định yếu tố tâm lý thấp
kém.
- "Vi phạm nghiêm trọng đạo đức": Kết nối quy định pháp luật với
các giá trị xã hội để tăng sức nặng cho lập luận.
- "Không còn khả năng cải tạo": Căn cứ để tuyên mức án cao nhất
(Chung thân/Tử hình).
4. Viện dẫn
thêm hướng dẫn quan trọng
Dù hiện nay
chưa có Án lệ riêng biệt mang tên "Động cơ đê hèn", nhưng trong Án lệ số 47/2021/AL (về việc xác định tội danh trong trường hợp giết người
thân), HĐXX cũng nhấn mạnh việc xâm phạm đến những mối quan hệ tình cảm thiêng
liêng vì lợi ích cá nhân là một yếu tố phản ánh sự xuống cấp đạo đức nghiêm trọng,
gần gũi với khái niệm đê hèn.
Một số bản
án bạn có thể tìm đọc thêm trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án:
1.
Vụ án sát hại chủ nợ để quỵt nợ: Luôn được khép vào động cơ đê hèn.
2.
Vụ án giết người tình để chiếm đoạt tài sản: Kết hợp điểm g (để chiếm đoạt tài sản)
và điểm q (động cơ đê hèn).
Bạn có muốn
tôi giúp bạn lập dàn ý cho một bài diễn văn bào chữa (hoặc luận tội) sử dụng
các lập luận về động cơ đê hèn này cho một tình huống giả định cụ thể
không?
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét