Việc liệt kê chính xác 4
tội danh này là yêu cầu bắt buộc khi xây dựng chương "Phạm vi điều chỉnh"
hoặc "Chủ thể của tội phạm" trong các công trình nghiên cứu về tham
nhũng hiện nay.
Theo quy định tại Khoản
2 Điều 352 Bộ luật Hình sự 2015, người có chức vụ, quyền hạn trong các
doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước mà thực hiện hành vi tham nhũng thì bị
truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh sau đây:
1.
Tội tham ô tài sản (Điều 353)
- Hành vi: Lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm
đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý trong doanh nghiệp, tổ chức tư
nhân.
- Lưu ý nghiên cứu: Đối tượng tác động ở đây là tài sản
thuộc sở hữu của doanh nghiệp/tổ chức đó (ví dụ: kế toán trưởng công ty cổ
phần chiếm đoạt tiền quỹ).
2.
Tội nhận hối lộ (Điều 354)
- Hành vi: Trực tiếp hoặc qua trung gian nhận
hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào (vật chất hoặc phi vật chất) cho chính bản
thân hoặc cho người/tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích
hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ.
- Ví dụ: Trưởng phòng thu mua của một siêu
thị nhận tiền của nhà cung cấp để ưu tiên nhập hàng kém chất lượng.
3.
Tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản (Điều 355)
- Hành vi: Lợi dụng chức vụ, quyền hạn vượt
quá phạm vi được giao để chiếm đoạt tài sản của người khác.
- Phân biệt: Khác với Tham ô (chiếm đoạt tài sản
mình quản lý), tội này là dùng uy thế chức vụ để khiến người khác giao tài
sản cho mình.
4.
Tội đưa hối lộ (Điều 364) & Tội môi giới hối lộ (Điều 365)
- Thực tế, Điều 352 khoản 6 nhấn mạnh
vào chủ thể tham nhũng, nhưng cần lưu ý tội Đưa hối lộ và Môi giới
hối lộ cũng áp dụng cho cả khu vực công và tư.
- Tuy nhiên, tội danh thứ tư nằm
trong nhóm "chức vụ" mà khu vực tư hay bị nhầm lẫn chính là Tội
giả mạo trong công tác (Điều 359).
- Lưu ý quan trọng: Hiện nay, theo tinh thần của
BLHS, tội Giả mạo trong công tác chưa áp dụng cho khu vực ngoài
Nhà nước. Đây là một "nút thắt" pháp lý thường được đưa ra thảo
luận trong các hội thảo khoa học.
Bảng
tóm tắt phạm vi áp dụng
|
Tội
danh
|
Khu
vực Công
|
Khu
vực Tư
|
|
Tham ô tài sản
|
Có
|
Có
|
|
Nhận hối lộ
|
Có
|
Có
|
|
Lạm dụng chức vụ chiếm đoạt
tài sản
|
Có
|
Có
|
|
Nhận hối lộ (với tư cách
người môi giới/đưa)
|
Có
|
Có
|
|
Các tội khác (Lợi dụng chức
vụ, Thiếu trách nhiệm...)
|
Có
|
Không
|
Gợi
ý mở rộng cho luận văn:
Bạn có thể đặt vấn đề: "Tại
sao Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356) lại
chưa áp dụng cho khu vực tư?".
- Gợi ý trả lời: Do quan điểm truyền thống cho rằng
"công vụ" gắn liền với quyền lực Nhà nước. Tuy nhiên, với sự
phát triển của quản trị doanh nghiệp hiện đại, nhiều chuyên gia đang đề xuất
mở rộng cả tội danh này để bảo vệ quyền lợi cổ đông.
Bạn có muốn tôi giúp soạn
thảo một đoạn "Lập luận về sự cần thiết của việc hình sự hóa tham nhũng khu vực tư" để bạn đưa vào phần tính cấp thiết của đề tài không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét