Đây là một
ranh giới pháp lý rất quan trọng. Việc xác định một công trình có phải là "Cơ
sở vật chất - kỹ thuật" (CSVC-KT) theo Điều 114 hay chỉ là tài sản
thông thường theo Điều 178 phụ thuộc vào tầm quan trọng của nó đối với sự
tồn tại và phát triển của Nhà nước.
Dưới đây là
các tiêu chí và danh mục cụ thể để xác định:
1. Tiêu
chí xác định "Tầm quan trọng"
Một công
trình được coi là CSVC-KT của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam khi nó thỏa mãn các đặc
điểm sau:
- Tính chiến lược: Đóng vai trò then chốt trong việc
duy trì an ninh, quốc phòng hoặc nền kinh tế quốc dân.
- Tính hệ thống: Là một mắt xích không thể thiếu
trong mạng lưới hạ tầng quốc gia (như lưới điện truyền tải trung tâm, hệ
thống vệ tinh).
- Tính độc đạo/duy nhất: Nếu bị phá hoại, việc phục hồi
sẽ mất rất nhiều thời gian, chi phí và gây đình trệ hoạt động của bộ máy
Nhà nước trên diện rộng.
2. Danh mục
các công trình trọng yếu
Thông thường,
các cơ quan tố tụng sẽ dựa trên danh mục các Công trình quan trọng liên quan
đến An ninh quốc gia do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
a. Trong
lĩnh vực Quốc phòng - An ninh
- Các căn cứ quân sự, kho tàng vũ
khí, khí tài chiến lược.
- Hệ thống công trình phòng thủ
biên giới, hải đảo.
- Hệ thống thông tin liên lạc đặc
biệt phục vụ chỉ huy chiến đấu.
b. Trong
lĩnh vực Kinh tế - Hạ tầng
- Năng lượng: Nhà máy thủy điện lớn (Sơn La,
Hòa Bình), nhà máy nhiệt điện, hệ thống truyền tải điện 500kV, các giàn
khoan dầu khí, đường ống dẫn khí.
- Giao thông: Các cầu huyết mạch trên tuyến
đường độc đạo, cảng biển quốc tế, sân bay quốc tế, hệ thống hầm đường bộ
xuyên núi.
- Thủy lợi: Các đập dâng, hồ chứa nước có
dung tích cực lớn mà nếu vỡ sẽ gây thảm họa cho cả một vùng hạ du.
3. Bảng
so sánh để phân biệt tội danh
|
Tiêu
chí
|
Tội
phá hoại CSVC-KT (Điều 114)
|
Tội hủy
hoại tài sản (Điều 178)
|
|
Đối tượng
|
Công trình
có ý nghĩa chiến lược đối với quốc gia.
|
Tài sản cá
nhân, doanh nghiệp, hoặc công trình công cộng thông thường.
|
|
Hậu quả
|
Làm suy yếu
tiềm lực quốc gia, gây hoang mang chính trị.
|
Gây thiệt
hại về vật chất (tính bằng giá trị tiền tệ).
|
|
Địa điểm
|
Thường là
khu vực hạn chế, mục tiêu bảo vệ trọng điểm.
|
Bất cứ
đâu.
|
|
Ví dụ
|
Phá hoại
trạm biến áp của nhà máy thủy điện quốc gia.
|
Phá hoại
trạm biến áp của một khu dân cư hoặc xưởng sản xuất nhỏ.
|
4. Cách
xác định trong hồ sơ vụ án
Khi xảy ra
hành vi phá hoại, để khép vào tội xâm phạm An ninh quốc gia, Cơ quan điều tra
phải thực hiện:
1.
Trưng cầu giám định: Cơ quan quản lý chuyên ngành (Bộ Công thương, Bộ GTVT, Bộ Quốc phòng...)
sẽ đưa ra kết luận về tầm quan trọng và mức độ ảnh hưởng của công trình đối với
quốc gia.
2.
Chứng minh mục đích: Đây là bước khó nhất. Cơ quan chức năng phải chứng minh người phạm tội
thực hiện hành vi "nhằm chống chính quyền".
o Nếu phá hoại cầu chỉ để lấy sắt vụn: Điều 178.
o Nếu phá hoại cầu để ngăn chặn quân đội
di chuyển hoặc làm tê liệt giao thông nhằm gây bạo loạn: Điều 114.
Lưu ý về
"Phá hoại trên không gian mạng"
Trong bối cảnh
hiện nay, Cơ sở vật chất - kỹ thuật còn bao gồm cả hạ tầng số:
- Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân
cư.
- Hệ thống điều hành bay, điều
hành đường sắt.
- Cổng dịch vụ công quốc gia.
Hành vi tấn
công mạng làm sập các hệ thống này với mục đích chính trị cũng có thể bị xem
xét theo nhóm tội xâm phạm ANQG.
Bạn có muốn
tôi phân tích một tình huống thực tế để thấy rõ cách các cơ quan tố tụng
chuyển đổi tội danh từ "Hủy hoại tài sản" sang "Phá hoại
CSVC-KT" khi phát hiện ra động cơ chính trị không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét