Thứ Sáu, 27 tháng 3, 2026

Phụ gia thực phẩm cấm sử dụng trong sản xuất thực phẩm?

CÂU HỎI : 

  1. Phụ gia thực phẩm cấm sử dụng trong sản xuất thực phẩm?

(Trả lời bên dưới)

Phụ gia thực phẩm là những chất được chủ động cho vào thực phẩm để cải thiện màu sắc, hương vị, cấu trúc hoặc kéo dài thời gian bảo quản. Tuy nhiên, khi các chất này nằm ngoài danh mục cho phép hoặc bị sử dụng sai mục đích, chúng trở thành hóa chất độc hại.

Tại Việt Nam, các quy định về phụ gia thực phẩm năm 2026 dựa trên tiêu chuẩn của Ủy ban Codex (CAC) và các đánh giá an toàn từ JECFA.

Dưới đây là các nhóm phụ gia bị cấm sử dụng phổ biến nhất:

1. Nhóm chất bảo quản và cải thiện cấu trúc (Cực độc)

Đây là những chất thường bị lạm dụng để đánh lừa cảm giác của người tiêu dùng về độ tươi ngon:

  • Hàn thia (Borax): Tuyệt đối cấm. Nó tạo độ giòn, dai giả tạo cho giò chả, bún nhưng gây suy thận và tổn thương gan mãn tính.
  • Phóc-môn (Formaldehyde): Cấm dùng để ướp hải sản, bún, phở. Đây là chất gây ung thư vòm họng và thực quản hàng đầu.
  • Axít Boric: Một dạng khác của Hàn thia, có độc tính tương tự, gây rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng đến hệ thần kinh.

2. Nhóm phẩm màu và chất làm trắng (Công nghiệp)

Các chất này giúp thực phẩm có màu sắc rực rỡ nhưng chứa kim loại nặng và tác nhân gây đột biến gen:

  • Rhodamine B: Phẩm màu đỏ công nghiệp thường bị dùng cho hạt dưa, tương ớt. Gây ung thư gan và thận.
  • Chất huỳnh quang (Tinopal): Dùng để làm trắng bóng sợi bún, bánh phở. Chứa các kim loại nặng tích tụ gây suy gan, thận.
  • Vàng Ô (Auramine O): Phẩm màu dùng trong nhuộm vải và sơn tường, bị lạm dụng để nhuộm vàng da gà hoặc măng. Đây là chất gây ung thư cực mạnh.

3. Nhóm chất tạo ngọt và hương liệu ngoài danh mục

  • Cyclamate (Đường hóa học đời cũ): Một số quốc gia và tiêu chuẩn Codex hạn chế hoặc cấm do lo ngại về khả năng gây ung thư bàng quang.
  • Các loại hương liệu tổng hợp không rõ nguồn gốc: Thường chứa các dung môi hữu cơ độc hại như Methanol nếu không được tinh chế theo cấp độ thực phẩm.

Các văn bản pháp lý làm căn cứ (Cập nhật 2026)

Hệ thống quản lý phụ gia thực phẩm hiện hành bao gồm:

1.     Thông tư 24/2019/TT-BYT: Quy định về quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm (Danh mục các chất được phép và hàm lượng tối đa).

2.     Thông tư 17/2023/TT-BYT: Sửa đổi, bổ sung quy định về ghi nhãn và danh mục phụ gia (Cập nhật theo tiêu chuẩn mới nhất của CAC).

3.     Nghị định 15/2018/NĐ-CP: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.

4.     Điều 317 Bộ luật Hình sự: Quy định hình phạt tù lên đến 20 năm đối với hành vi sử dụng chất cấm trong sản xuất thực phẩm.

Cách nhận biết và phòng ngừa

  • Đọc nhãn mác: Ưu tiên thực phẩm có ghi rõ mã số phụ gia (thường bắt đầu bằng chữ E hoặc INS, ví dụ: E202, INS 330). Đây là các chất đã được JECFA đánh giá an toàn.
  • Cảnh giác với màu sắc/cấu trúc lạ: Thực phẩm có màu sắc quá rực rỡ (đỏ tươi, vàng choé) hoặc độ giòn dai bất thường thường là dấu hiệu của phụ gia công nghiệp.
  • Truy xuất nguồn gốc: Sử dụng các sản phẩm có chứng nhận VietGAP, GlobalGAP hoặc các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm được kiểm soát chặt chẽ.

Bạn có muốn tôi giúp soạn thảo một bảng đối chiếu giữa các phụ gia thực phẩm được phép sử dụng (theo mã INS) và các chất cấm tương ứng để bạn dễ dàng tra cứu khi mua sắm không?

 

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét