Trong năm 2026,
danh mục thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) cấm sử dụng tại Việt Nam đã được siết chặt
hơn bao giờ hết để đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu khắt khe và bảo vệ sức khỏe
cộng đồng.
Dưới đây là
các nhóm hoạt chất độc hại chính bị cấm lưu hành và sử dụng trong sản xuất nông
nghiệp:
1. Nhóm Hợp
chất Phốt pho hữu cơ (Organophosphorus)
Đây là nhóm
độc nhất, tác động trực tiếp lên hệ thần kinh của cả côn trùng và người thông
qua việc ức chế enzym cholinesterase.
- Dichlorvos: Cực độc, bay hơi mạnh, ảnh hưởng
đến hệ hô hấp và thần kinh.
- Trichlorfon: Thường bị lạm dụng để diệt ký
sinh trùng trong thủy sản nhưng gây tồn dư độc hại cao.
- Phosphamidon, Methamidophos: Đã bị cấm từ lâu do tính độc cấp
tính cực cao.
2. Nhóm
Clo hữu cơ (Organochlorines)
Nhóm này cực
kỳ nguy hiểm vì đặc tính tích lũy sinh học (khó phân hủy trong môi trường
và tích tụ trong mô mỡ động vật/người).
- DDT, Lindane, Aldrin: Những cái tên kinh điển trong
danh mục cấm toàn cầu (Công ước Stockholm).
- Endosulfan: Hoạt chất cuối cùng của nhóm
này đã bị loại bỏ hoàn toàn khỏi danh mục lưu hành tại Việt Nam do độc
tính đối với môi trường nước và khả năng gây rối loạn nội tiết.
3. Nhóm
Hoạt chất diệt cỏ gây tranh cãi
- Paraquat: Đã bị cấm hoàn toàn tại Việt
Nam do độc tính cực cao đối với phổi (gây xơ phổi không hồi phục) và không
có thuốc giải độc đặc hiệu.
- Glyphosate: Từ năm 2021, Việt Nam đã loại bỏ
hoàn toàn các thuốc trừ cỏ chứa hoạt chất này ra khỏi danh mục được phép sử
dụng do các lo ngại về khả năng gây ung thư.
4. Các hoạt
chất mới bị cấm gần đây (Cập nhật 2025-2026)
Theo các
Thông tư mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (như Thông tư
75/2025/TT-BNNPTNT):
- Chlorpyrifos Ethyl &
Fipronil: Bị cấm
sử dụng do gây hại nghiêm trọng cho hệ sinh thái (đặc biệt là loài ong) và
có nguy cơ gây độc cho hệ thần kinh người.
- Các hợp chất chứa Thủy ngân và
Arsen: Tuyệt đối
cấm do gây nhiễm độc kim loại nặng mãn tính, dẫn đến ung thư và dị tật bẩm
sinh.
Văn bản
pháp luật làm căn cứ tra cứu
1.
Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật 2013: Văn bản gốc quy định về việc quản lý thuốc BVTV.
2.
Thông tư 19/2022/TT-BNNPTNT: Ban hành danh mục thuốc BVTV được phép sử dụng và cấm sử dụng
tại Việt Nam (được cập nhật hàng năm).
3.
Thông tư 75/2025/TT-BNNPTNT: Văn bản cập nhật mới nhất, loại bỏ thêm một số hoạt chất có
độ độc cao và ảnh hưởng đến môi trường.
Chế tài xử
phạt vi phạm
Hành vi sử dụng
thuốc BVTV cấm trong sản xuất thực phẩm bị xử lý rất nặng:
- Xử phạt hành chính: Theo Nghị định về xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực bảo vệ và kiểm dịch thực vật, mức phạt có thể
lên đến 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối
với tổ chức.
- Xử lý hình sự: Theo Điều 317 Bộ luật Hình sự,
nếu sử dụng thuốc BVTV ngoài danh mục cho phép gây hậu quả nghiêm trọng,
người vi phạm có thể bị phạt tù từ 1 đến 20 năm.
Lưu ý cho
người sản xuất và tiêu dùng
Hiện nay, xu
hướng nông nghiệp năm 2026 đang chuyển dịch mạnh sang Thuốc BVTV sinh học
và các biện pháp IPM (Quản lý dịch hại tổng hợp). Để kiểm tra một chai
thuốc có hợp pháp hay không, bạn có thể sử dụng ứng dụng tra cứu thuốc BVTV của
Cục Bảo vệ thực vật bằng cách quét mã QR trên nhãn chai.
Bạn có muốn
tôi hỗ trợ so sánh danh mục thuốc BVTV cấm của Việt Nam với danh mục của EU
(Châu Âu) để phục vụ công tác kiểm soát chất lượng hàng xuất khẩu không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét