Bên cạnh các
khoản thiệt hại cốt lõi về tài sản, thu nhập hay tổn thất tinh thần, Luật
Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước còn quy định một nhóm chi phí rất thực
tế khác tại Điều 28. Đây là các khoản chi phí phát sinh trực tiếp trong
quá trình người dân đi kêu oan, khiếu nại, hoặc khắc phục hậu quả nghiêm trọng
nhất từ sai phạm công vụ.
Cách xác định
các khoản chi phí này được quy định cụ thể như sau:
1. Chi
phí thuê người bào chữa, người bảo vệ quyền lợi
Khi bị khởi
tố oan hoặc bị xâm phạm quyền lợi, người dân thường phải thuê Luật sư để bào chữa
hoặc bảo vệ mình. Nhà nước sẽ bồi thường khoản tiền này dựa trên nguyên tắc:
- Có hóa đơn, hợp đồng hợp pháp: Khoản bồi thường được căn cứ
theo số tiền thực tế ghi trên Hợp đồng dịch vụ pháp lý và hóa đơn thanh
toán thù lao cho Luật sư.
- Mức trần khống chế tối đa: Để tránh việc thổi phồng chi
phí thuê Luật sư, pháp luật quy định mức thanh toán cho 01 người bào chữa/bảo
vệ không quá mức thù lao tính theo giờ quy định của Chính phủ đối với
Luật sư tham gia tố tụng theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng.
- Giới hạn số lượng: Nhà nước chỉ thanh toán chi phí
cho tối đa 01 người bào chữa (trong vụ án hình sự) hoặc 01 người
bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp (trong vụ án dân sự, hành chính) cho
một giai đoạn tố tụng.
2. Chi
phí đi lại, phòng nghỉ, in ấn tài liệu và gửi đơn thư
Đây là các
chi phí "vắt kiệt" kinh tế của nhiều gia đình trong hành trình nhiều
năm đi gõ cửa các cơ quan công quyền để khiếu nại, tố cáo hành vi trái luật của
công chức.
Nếu có
hóa đơn, chứng từ hợp pháp
- Được thanh toán theo chi phí thực
tế ghi trên vé tàu, vé xe, hóa đơn nhà nghỉ, hóa đơn photo tài liệu, biên
lai cước phí bưu chính (gửi đơn thư).
- Mức thanh toán tối đa không
vượt quá chế độ công tác phí áp dụng cho cán bộ, công chức nhà nước hiện
hành.
Nếu KHÔNG
CÒN giữ được hóa đơn, biên lai (Quy định mở đường rất nhân văn)
Do quá trình
kêu oan kéo dài nhiều năm, người dân thường làm mất hóa đơn. Để bảo vệ họ, Luật
đưa ra mức khoán sàn dựa trên mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết bồi thường:
- Chi phí đi lại, phòng nghỉ, in ấn: Được khoán tối đa không quá 06
tháng lương cơ sở/1 năm tính từ thời điểm bắt đầu khiếu nại, tố cáo
cho đến ngày có văn bản giải quyết bồi thường.
- Chi phí gửi đơn bưu điện: Được khoán tối đa không quá 01
tháng lương cơ sở/1 năm.
3. Chi
phí đi lại thăm gặp của thân nhân người bị giam giữ
Áp dụng
riêng cho hoạt động tố tụng hình sự. Khi một người bị tạm giữ, tạm giam hoặc đi
tù oan, gia đình họ phải lặn lội đi thăm nuôi, gửi quà cáp.
- Cách tính: Được thanh toán chi phí đi lại,
phòng nghỉ cho thân nhân dựa trên số người và số lần thăm gặp thực tế.
- Giới hạn: Số lượng người và số lần thăm gặp
được thanh toán không vượt quá mức tối đa mà pháp luật về thi hành
tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự cho phép đối với một phạm nhân/bị
can.
4. Chi
phí mai táng (Trường hợp người bị thiệt hại chết)
Khi sai phạm
của người thi hành công vụ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nhất là làm nạn nhân tử
vong, cơ quan nhà nước làm sai phải chi trả toàn bộ chi phí mai táng.
- Cách xác định: Khoản chi phí này được tính
theo mức trợ cấp mai táng quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội
tại thời điểm giải quyết bồi thường.
- Khoản này bao gồm tiền mua quan
tài, chi phí hỏa táng/an táng, thuê xe tang và các chi phí nghi lễ cơ bản
theo phong tục tập quán địa phương nơi nạn nhân cư trú.
Nguyên tắc
chung để giải quyết:
Khi lập hồ sơ yêu cầu bồi thường đối với nhóm chi phí này, người dân cần rà
soát lại và nộp kèm toàn bộ văn bản giao kết với Luật sư, biên lai bưu điện, vé
xe, cuống vé tàu... (nếu có). Đối với các khoản không còn chứng từ, người dân
hoàn toàn có quyền yêu cầu áp dụng cơ chế khoán theo mức lương cơ sở như
luật định để không bị thiệt thòi.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét