Thứ Sáu, 17 tháng 4, 2026

Thiệt hại về tinh thần được tính toán như thế nào? (Cách tính mức bồi thường theo ngày tạm giữ, tạm giam hoặc theo các mức lương cơ sở).

CÂU HỎI :  Thiệt hại về tinh thần được tính toán như thế nào? (Cách tính mức bồi thường theo ngày tạm giữ, tạm giam hoặc theo các mức lương cơ sở).

(Trả lời bên dưới)

Thiệt hại về tinh thần là một trong những khoản bồi thường mang tính chất đặc thù nhất của chế định Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN). Vì nỗi đau tinh thần không thể cân đong đo đếm trực tiếp bằng vật chất, pháp luật Việt Nam đã thiết lập một cơ chế quy đổi định lượng dựa trên mức lương cơ sở do Chính phủ ban hành nhằm bảo đảm tính thống nhất và minh bạch.

Mức bồi thường này được chia thành các trường hợp cụ thể trong hoạt động tố tụng (oan sai) và các hoạt động xâm phạm thân thể khác:

1. Trường hợp bị Tạm giữ, Tạm giam, Chấp hành hình phạt tù oan

Đối với những người bị tước đoạt quyền tự do thân thể một cách oan sai trong tố tụng hình sự, Luật quy định mức bồi thường thiệt hại về tinh thần được tính rất chi tiết theo từng ngày:

  • Mức bồi thường: Được tính bằng 05 ngày lương cơ sở cho 01 ngày bị tạm giữ, tạm giam, giữ người trong trường hợp khẩn cấp hoặc chấp hành hình phạt tù.
  • Cách tính số tiền thực tế:

Tiền bồi thường = {Số ngày bị giam oan} x {{Mức lương cơ sở tại thời điểm thương lượng}: 30 ngày}} x 5

Lưu ý thực tế: Quy định tính chia cho 30 ngày này áp dụng thống nhất để tìm ra giá trị của 01 ngày lương cơ sở, sau đó nhân với hệ số 5 cho mỗi ngày bị giam giữ oan.

2. Trường hợp bị Khởi tố, Truy tố, Xét xử oan nhưng Không bị giam giữ

Nhiều trường hợp người dân bị khởi tố bị can, bị cấm đi khỏi nơi cư trú (hoặc tại ngoại), phải mang thân phận bị can, bị cáo chịu áp lực xã hội nặng nề nhưng thực tế không bị nhốt trong trại giam. Khoản này được tính theo tháng:

  • Mức bồi thường: Được tính bằng 02 ngày lương cơ sở cho 01 ngày (quy đổi từ tháng) trong thời gian bị khởi tố, truy tố, xét xử oan sai.
  • Thời gian tính: Kéo dài từ ngày có quyết định khởi tố bị can cho đến ngày cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản đình chỉ vụ án hoặc tuyên bố vô tội.

3. Trường hợp Sức khỏe bị xâm phạm do hành vi trái luật của công chức

Nếu trong quá trình làm việc, người thi hành công vụ có hành vi trái luật (như dùng nhục hình, đánh đập) gây thương tích cho công dân:

  • Mức bồi thường: Các bên sẽ tiến hành thương lượng dựa trên mức độ tổn thương cơ thể.
  • Mức trần tối đa: Luật quy định tổng số tiền bồi thường thiệt hại về tinh thần trong trường hợp sức khỏe bị xâm phạm không quá 50 lần mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết bồi thường.

4. Trường hợp Tính mạng bị xâm phạm (Nạn nhân tử vong)

Khi sai phạm của người thi hành công vụ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nhất là làm nạn nhân tử vong (ví dụ: tử vong trong trại giam do bị nhục hình hoặc thiếu trách nhiệm điều trị):

  • Khoản bồi thường cho người thân: Nhà nước sẽ chi trả khoản bù đắp tổn thất tinh thần cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất (bố mẹ, vợ chồng, con cái) của người đã khuất.
  • Mức bồi thường cố định: Được tính bằng 360 lần mức lương cơ sở tại thời điểm giải quyết bồi thường.

5. Trường hợp Danh dự, Nhân phẩm, Uy tín bị bôi nhọ

Áp dụng khi cơ quan hành chính ban hành các quyết định xử lý kỷ luật oan, bôi nhọ danh dự công chức hoặc công dân công khai trên các phương tiện thông tin:

  • Mức bồi thường: Tùy thuộc vào mức độ lan truyền và hậu quả đối với uy tín của nạn nhân. Tuy nhiên, Luật khống chế mức trần bồi thường tinh thần cho trường hợp này không quá 10 lần mức lương cơ sở.
  • Nghĩa vụ kèm theo: Bên cạnh việc đền tiền, cơ quan làm sai bắt buộc phải thực hiện việc xin lỗi công khai và đăng báo cải chính thông tin.

Điểm cốt lõi cần nhớ: Tất cả các mức tính trên đều lấy Mức lương cơ sở tại thời điểm các bên ngồi lại thương lượng bồi thường làm gốc để nhân hệ số, chứ không lấy mức lương cơ sở tại thời điểm xảy ra sai phạm nhiều năm trước. Quy định này giúp số tiền đền bù giữ nguyên giá trị kinh tế thực tế, tránh thiệt thòi cho người dân do trượt giá.

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét