Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết bồi thường? (Cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại)?

CÂU HỎI : Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết bồi thường? (Cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại)?	(Trả lời bên dưới)

Trong chế định Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN), thẩm quyền giải quyết bồi thường được xác định theo nguyên tắc xuyên suốt: Cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại là cơ quan có thẩm quyền và trách nhiệm giải quyết bồi thường. Nói cách khác, cán bộ của cơ quan nào làm sai dẫn đến thiệt hại thì chính cơ quan đó phải đứng ra thụ lý hồ sơ, chủ trì thương lượng và đền tiền cho người dân. Dựa trên nguyên tắc này, Luật phân định thẩm quyền cụ thể theo từng lĩnh vực hoạt động như sau: 1. Trong hoạt động quản lý hành chính Cơ quan có thẩm quyền giải quyết bồi thường là cơ quan đã ban hành quyết định hành chính trái luật hoặc có công chức thực hiện hành vi hành chính trái luật: Cấp địa phương: Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp (xã, huyện, tỉnh) hoặc các cơ quan chuyên môn thuộc UBND (Sở, Phòng như: Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Xây dựng...) nếu các quyết định của các cơ quan này gây thiệt hại (ví dụ: thu hồi đất sai quy trình, từ chối cấp phép xây dựng trái luật). Cơ quan ngành dọc: Chi cục Thuế, Chi cục Hải quan, Công an quận/huyện, Đội Quản lý thị trường... khi các công chức thuộc các đơn vị này ra quyết định xử phạt hoặc thu giữ tang vật trái pháp luật. 2. Trong hoạt động tố tụng hình sự Đây là lĩnh vực có sự dịch chuyển phức tạp qua các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử. Thẩm quyền được xác định dựa trên văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường cuối cùng: Cơ quan điều tra (Công an/Quân đội): Là cơ quan giải quyết bồi thường nếu cơ quan này ra quyết định tạm giữ, khởi tố oan nhưng sau đó chính Cơ quan điều tra ra quyết định đình chỉ điều tra vì không có sự việc phạm tội hoặc hành vi không cấu thành tội phạm. Viện kiểm sát: Là cơ quan giải quyết bồi thường trong các trường hợp: Cơ quan điều tra ra lệnh tạm giam nhưng Viện kiểm sát phê chuẩn, sau đó người đó được xác định là bị oan ở giai đoạn điều tra. Viện kiểm sát ra quyết định truy tố nhưng sau đó chính Viện kiểm sát rút quyết định truy tố hoặc đình chỉ vụ án vì người đó bị oan. Tòa án: Là cơ quan giải quyết bồi thường nếu Tòa án cấp sơ thẩm hoặc phúc thẩm tuyên bị cáo không có tội bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật; hoặc Tòa án cấp cao hơn hủy án để đình chỉ vụ án vì bị oan theo thủ tục Giám đốc thẩm/Tái thẩm. 3. Trong hoạt động tố tụng dân sự, tố tụng hành chính Tòa án giải quyết vụ án: Tòa án nơi Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án ban hành quyết định trái pháp luật (ví dụ: áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời phong tỏa tài khoản ngân hàng của doanh nghiệp trái quy định, gây thiệt hại kinh tế) sẽ là cơ quan đứng ra bồi thường. 4. Trong hoạt động thi hành án Thi hành án dân sự (THADS): Chi cục THADS cấp huyện hoặc Cục THADS cấp tỉnh là cơ quan giải quyết bồi thường nếu Chấp hành viên thuộc biên chế của các đơn vị này có sai phạm (như kê biên nhầm tài sản của người khác, bán đấu giá rẻ tài sản của dân trái luật). Thi hành án hình sự (THAHS): Cơ quan THAHS Công an cấp tỉnh/huyện, hoặc các Trại giam thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm giải quyết bồi thường nếu cán bộ quản giáo có hành vi giam giữ quá hạn, nhục hình gây thiệt hại cho phạm nhân. Trường hợp đặc biệt: Cơ quan làm sai đã bị sáp nhập, chia tách hoặc giải thể Để người dân không bị rơi vào tình trạng "mất dấu" cơ quan đền bù, Luật quy định phương án xử lý chuyển giao trách nhiệm như sau: Nếu cơ quan làm sai bị sáp nhập hoặc chia tách: Cơ quan kế thừa chức năng, nhiệm vụ hiện tại của cơ quan cũ sẽ gánh chịu trách nhiệm giải quyết bồi thường. Nếu cơ quan làm sai bị giải thể: Cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan đã giải thể sẽ đứng ra làm đầu mối thụ lý hồ sơ và giải quyết bồi thường cho người dân.   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)