Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động giám định tư pháp là gì? (Lưu ý các hành vi cố ý kết luận sai sự thật hoặc kéo dài thời gian giám định không có lý do).

CÂU HỎI : Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động giám định tư pháp là gì? (Lưu ý các hành vi cố ý kết luận sai sự thật hoặc kéo dài thời gian giám định không có lý do).	(Trả lời bên dưới)

Trong hoạt động giám định tư pháp, các hành vi bị nghiêm cấm được thiết lập như những ranh giới pháp lý tuyệt đối nhằm bảo vệ tính trong sạch, khách quan của nền tư pháp và ngăn chặn việc lạm dụng hoặc làm méo mó các bằng chứng khoa học. Theo quy định của Luật Giám định tư pháp hiện hành, các hành vi bị nghiêm cấm đối với người giám định, tổ chức giám định và các cơ quan, cá nhân liên quan được phân định rõ ràng như sau: 1. Các hành vi bị nghiêm cấm đối với Người giám định tư pháp Đây là nhóm hành vi trực tiếp xâm hại đến tính đúng đắn và công bằng của phán quyết khoa học: Cố ý đưa ra kết luận giám định sai sự thật: Đây là vi phạm nghiêm trọng nhất về mặt đạo đức nghề nghiệp và pháp luật. Hành vi này xảy ra khi người giám định biết rõ bản chất, kết quả thực nghiệm khoa học là A nhưng lại cố tình ghi vào kết luận là B (do nhận hối lộ, bị đe dọa, hoặc vì lợi ích cục bộ) nhằm định hướng sai lệch hồ sơ vụ án, dẫn đến nguy cơ làm oan người vô tội hoặc bỏ lọt tội phạm. Kéo dài thời gian giám định không có lý do chính đáng: Hành vi cố tình "ngâm" hồ sơ, trì hoãn việc thực hiện hoặc chậm trễ ban hành kết luận giám định mà không có lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Vi phạm này trực tiếp làm đình trệ chu trình tố tụng, làm kéo dài thời gian tạm giam bị can hoặc quá thời hạn điều tra, truy tố, xét xử của vụ án. Từ chối đưa ra kết luận giám định không có lý do chính đáng: Khi đã tiếp nhận quyết định trưng cầu/yêu cầu giám định hợp pháp và không thuộc trường hợp được từ chối theo luật (như thiếu điều kiện máy móc, vật chứng bị hư hỏng), nhưng người giám định lại né tránh, không đưa ra kết luận do e ngại va chạm hoặc sợ trách nhiệm. Tiết lộ bí mật thông tin tài liệu liên quan đến vụ án: Tự ý cung cấp, thông tin, tiết lộ nội dung hồ sơ, kết quả giám định đang trong quá trình thực hiện cho các bên đương sự, báo chí hoặc người không có thẩm quyền khi chưa được sự đồng ý của cơ quan tiến hành tố tụng. Lợi dụng việc thực hiện giám định để trục lợi: Gợi ý, ép buộc người yêu cầu giám định hoặc đương sự phải chi trả thêm các khoản tiền, lợi ích vật chất ngoài chi phí giám định được pháp luật quy định. 2. Các hành vi bị nghiêm cấm đối với Tổ chức giám định tư pháp Các tổ chức giám định (phòng kỹ thuật hình sự, trung trung tâm pháp y, các viện chuyên ngành) bị nghiêm cấm thực hiện các hành vi sau nhằm chống lại sự thao túng hành chính: Tự ý can thiệp, làm thay đổi kết quả giám định của cá nhân: Sử dụng quyền lực của Thủ trưởng cơ quan để gây áp lực, ép buộc người giám định cấp dưới phải thay đổi nội dung, số liệu hoặc hướng kết luận chuyên môn theo ý chí của ban lãnh đạo. Cấp chứng thư, kết luận giám định khi không thực hiện đúng quy trình: Ban hành văn bản kết luận nhưng thực tế không thực hiện đầy đủ các bước thí nghiệm, đo lường hoặc sử dụng máy móc không qua kiểm định chuẩn hóa. Phân công người không đủ điều kiện chuyên môn thực hiện giám định: Cố ý cử người không có thẻ giám định viên tư pháp, không có chứng chỉ chuyên môn phù hợp để thực hiện các ca giám định phức tạp. 3. Các hành vi bị nghiêm cấm đối với Cơ quan tiến hành tố tụng và các chủ thể khác Nguyên tắc độc lập của khoa học đòi hỏi các cơ quan có quyền lực tố tụng (Công an, Viện kiểm sát, Tòa án) và người dân cũng phải bị giới hạn hành vi: Ép buộc, áp đặt người giám định đưa ra kết luận theo ý chí một chiều: Sử dụng vị thế của cơ quan điều tra hoặc cơ quan quản lý để định hướng trước kết quả, ép người giám định phải kết luận theo hướng có tội hoặc đáp ứng chỉ tiêu thành tích phá án. Cố ý cung cấp thông tin, tài liệu, mẫu vật giả mạo hoặc sai lệch: Đưa cho người giám định các mẫu vật chứng đã bị tráo đổi, làm giả hoặc cung cấp hồ sơ giả tạo nhằm lừa dối kết quả phân tích khoa học. Đe dọa, mua chuộc, trả thù người giám định: Các hành vi bạo lực, khủng bố tinh thần hoặc dùng lợi ích vật chất tác động vào người giám định và gia đình họ để làm thay đổi kết quả, hoặc trả thù sau khi họ đưa ra kết luận bất lợi cho mình. Hậu quả pháp lý đối với các hành vi vi phạm Trong lý luận hình sự Việt Nam, các vi phạm nghiêm trọng trong hoạt động giám định được hình sự hóa rất chặt chẽ để đảm bảo tính chế ước và răn đe: Cảnh báo từ Bộ luật Hình sự: Hành vi Cố ý kết luận giám định sai sự thật hoặc Khai báo gian dối có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội khai báo gian dối hoặc cung cấp tài liệu sai sự thật (Điều 382 BLHS). Hành vi Từ chối kết luận giám định không có lý do chính đáng hoặc Cố ý kéo dài thời gian tạo ra hậu quả nghiêm trọng có thể bị xử lý về Tội từ chối khai báo, từ chối kết luận giám định hoặc từ chối dịch thuật (Điều 383 BLHS) hoặc các tội danh về chức vụ, lạm dụng quyền lực nếu có yếu tố trục lợi.   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)