Nhà nước có trách nhiệm bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính đối với những sai phạm nào? (Lưu ý: xử phạt vi phạm hành chính, thu hồi đất, cấp phép...)?

CÂU HỎI :  Nhà nước có trách nhiệm bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính đối với những sai phạm nào? (Lưu ý: xử phạt vi phạm hành chính, thu hồi đất, cấp phép...)?	(Trả lời bên dưới)

Trong hoạt động quản lý hành chính, mối quan hệ giữa cơ quan nhà nước và công dân diễn ra hàng ngày, hàng giờ trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội. Do đó, phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN) ở lĩnh vực này được thiết kế để bao quát các hành vi lạm quyền, sai phạm của công chức khi ban hành quyết định hành chính hoặc thực hiện hành vi hành chính trái pháp luật. Theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hoạt động quản lý hành chính đối với các sai phạm cụ thể sau đây: 1. Sai phạm trong Xử phạt vi phạm hành chính Đây là lĩnh vực phát sinh nhiều tranh chấp và yêu cầu bồi thường nhất do tác động trực tiếp đến tài chính và quyền tự do hành nghề của người dân: Ra quyết định xử phạt trái luật: Ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính (phạt tiền, tịch thu tang vật, tước quyền sử dụng giấy phép) sai đối tượng, sai thẩm quyền, áp dụng sai mức phạt hoặc xử phạt khi không có hành vi vi phạm. Áp dụng biện pháp ngăn chặn trái luật: Tạm giữ người theo thủ tục hành chính, tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính trái quy định, gây thiệt hại về tài sản, thu nhập hoặc tự do thân thể của cá nhân, tổ chức. Cưỡng chế thi hành trái luật: Tổ chức cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính sai quy trình, gây hư hỏng, thất thoát tài sản của người bị cưỡng chế. 2. Sai phạm trong Quản lý đất đai (Thu hồi đất, bồi thường, tái định cư) Đất đai là tài sản có giá trị lớn, vì vậy các sai phạm trong lĩnh vực này thường dẫn đến các khoản bồi thường rất cao từ ngân sách: Thu hồi đất trái luật: Ban hành quyết định thu hồi đất không đúng căn cứ pháp luật, không đúng thẩm quyền hoặc sai quy hoạch. Sai phạm trong bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: Áp sai giá đền bù, xác định thiếu diện tích đất, bỏ sót tài sản trên đất được bồi thường, hoặc không bố trí tái định cư đúng quy định, gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi hợp pháp của người bị thu hồi đất. Cưỡng chế thu hồi đất trái luật: Thực hiện cưỡng chế khi chưa đủ điều kiện, cưỡng chế sai đối tượng hoặc phá hủy tài sản hợp pháp của công dân không nằm trong phạm vi giải tỏa. 3. Sai phạm trong cấp Giấy phép và Giấy chứng nhận Lĩnh vực này liên quan trực tiếp đến quyền kinh doanh và quyền sở hữu tài sản của người dân, doanh nghiệp: Từ chối cấp phép trái luật: Cơ quan nhà nước cố tình kéo dài thời gian, gây nhũng nhiễu hoặc từ chối cấp các loại giấy phép (Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy phép xây dựng, Giấy phép hoạt động chuyên ngành...) khi người dân đã đủ điều kiện, gây mất cơ hội kinh doanh và thiệt hại kinh tế thực tế. Thu hồi, hủy bỏ giấy phép trái luật: Ra quyết định đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép đang có hiệu lực của doanh nghiệp một cách vô căn cứ, khiến doanh nghiệp phải đóng cửa, đứt gãy chuỗi cung ứng. Sai phạm trong cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ): Cấp trùng thửa đất, cấp sai đối tượng sở hữu dẫn đến tranh chấp, hoặc cố tình trì hoãn việc cấp Sổ đỏ trái quy định. 4. Các sai phạm hành chính đặc thù khác Bên cạnh 3 nhóm phổ biến trên, Luật cũng quy định phạm vi bồi thường đối với các sai phạm trong: Quản lý thuế, hải quan: Áp thuế sai, ấn định thuế trái luật, trì hoãn việc hoàn thuế gây đọng vốn của doanh nghiệp; giữ hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu trái quy định làm hàng hóa bị hư hỏng, quá hạn. Áp dụng biện pháp xử lý hành chính: Đưa người vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc trường giáo dưỡng trái pháp luật (xâm phạm quyền tự do thân thể). Quản lý hộ tịch, quốc tịch: Từ chối cấp giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn, hoặc các giấy tờ tùy thân trái luật, gây ảnh hưởng đến quyền công dân. Nguyên tắc kích hoạt quyền đòi bồi thường: Như đã phân tích ở các phần trước, để đòi được tiền bồi thường từ Nhà nước trong các trường hợp này, người dân bắt buộc phải thực hiện thủ tục Khiếu nại hoặc Khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án. Khi đã có Văn bản kết luận của cơ quan cấp trên hoặc Bản án của Tòa án tuyên bố quyết định/hành vi hành chính đó là trái pháp luật, cơ chế bồi thường mới chính thức được vận hành.   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)