Phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động tố tụng hình sự: Nêu các trường hợp cụ thể người bị thiệt hại được bồi thường (Oan, sai, bức cung, nhục hình...).?

CÂU HỎI : Phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động tố tụng hình sự: Nêu các trường hợp cụ thể người bị thiệt hại được bồi thường (Oan, sai, bức cung, nhục hình...).?	(Trả lời bên dưới)

Trong hoạt động tố tụng hình sự, do tính chất nghiêm trọng của việc hạn chế hoặc tước bỏ quyền tự do, quyền con người của công dân, phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN) được quy định chặt chẽ và mở rộng nhất so với các lĩnh vực hành chính hay dân sự. Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành quy định cụ thể các trường hợp người bị thiệt hại trong tố tụng hình sự được Nhà nước bồi thường thiệt hại về vật chất và phục hồi danh dự như sau: 1. Nhóm các trường hợp bị Oan (Không có hành vi phạm tội) Đây là nhóm trường hợp cốt lõi, xảy ra khi các cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng các biện pháp ngăn chặn hoặc ban hành bản án đối với người không phạm tội: Bị tạm giữ oan: Người bị tạm giữ nhưng sau đó có quyết định của cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ quyết định tạm giữ vì người đó không thực hiện hành vi vi phạm pháp luật. Bị tạm giam, khởi tố oan: Người bị tạm giam, bị khởi tố bị can nhưng sau đó có quyết định đình chỉ điều tra hoặc đình chỉ vụ án vì không có sự việc phạm tội, hành vi không cấu thành tội phạm hoặc đã hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm. Bị kết án oan (Qua các cấp xét xử): Người đã bị Tòa án cấp sơ thẩm kết án nhưng Tòa án cấp phúc thẩm tuyên họ không có tội và đình chỉ vụ án. Người đã bị Tòa án kết án bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật nhưng sau đó được kháng nghị và Tòa án cấp cao hơn theo thủ tục Giám đốc thẩm hoặc Tái thẩm tuyên họ không có tội và đình chỉ vụ án. Người đã chấp hành xong hình phạt hoặc đang chấp hành hình phạt (tù có thời hạn, tù chung thân, hoãn chấp hành, miễn chấp hành...) nhưng sau đó có bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền xác định họ bị oan. 2. Nhóm các trường hợp sai phạm do hành vi Bức cung, Nhục hình Ph pháp luật Việt Nam nghiêm cấm các hành vi xâm phạm thân thể, danh dự của người bị tạm giữ, bị can, bị cáo. Khi có sai phạm xảy ra, Nhà nước phải có trách nhiệm bồi thường: Hậu quả từ việc Bức cung, Nhục hình: Trường hợp người thi hành công vụ (Điều tra viên, Cán bộ giam giữ...) có hành vi bức cung (ép buộc khai sai sự thật) hoặc nhục hình (tra tấn, đánh đập, xúc phạm danh dự) dẫn đến việc người bị giữ, bị can, bị cáo bị thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản hoặc tinh thần. Điều kiện bồi thường: Hành vi bức cung, nhục hình này phải được xác định bằng một văn bản pháp lý có hiệu lực (ví dụ: Bản án hình sự kết tội Điều tra viên về Tội bức cung hoặc Tội dùng nhục hình, hoặc Kết luận nội dung tố cáo của cơ quan có thẩm quyền). 3. Nhóm các trường hợp sai phạm về Tài sản và Biện pháp tư pháp Không chỉ bồi thường về tự do thân thể, Nhà nước còn chịu trách nhiệm khi các quyết định tố tụng sai lầm làm tổn hại trực tiếp đến kinh tế, tài sản của cá nhân, tổ chức: Sai phạm trong giữ, thu giữ, tạm giữ, kê biên tài sản: Cơ quan tố tụng ra quyết định thu giữ, tạm giữ, kê biên, tịch thu, xử lý vật chứng, tài sản trái pháp luật, gây hư hỏng, làm mất hoặc giảm sút giá trị tài sản của đương sự. Áp dụng sai biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc biện pháp cưỡng chế: Áp dụng các biện pháp như phong tỏa tài khoản ngân hàng, tạm hoãn xuất cảnh... trái quy định pháp luật, gây thiệt hại thực tế cho hoạt động kinh doanh, sản xuất của cá nhân, doanh nghiệp. 4. Trường hợp pháp nhân thương mại bị oan Đối với các tổ chức, doanh nghiệp (pháp nhân thương mại) khi tham gia tố tụng hình sự, nếu bị khởi tố, truy tố, xét xử oan dẫn đến các thiệt hại về tài sản, đình trệ sản xuất, tổn hại uy tín thương hiệu trên thị trường thì hoàn toàn có quyền yêu cầu Nhà nước bồi thường thiệt hại tương tự như cá nhân.   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)