Trách nhiệm bồi thường trong hoạt động thi hành án (án hình sự và án dân sự)?

CÂU HỎI : Trách nhiệm bồi thường trong hoạt động thi hành án (án hình sự và án dân sự)?	(Trả lời bên dưới)

Trong hoạt động thi hành án, các cơ quan chức năng được giao quyền lực rất lớn để cưỡng chế, hiện thực hóa các phán quyết của Tòa án vào thực tế đời sống. Do đó, nếu Chấp hành viên hoặc cán bộ thi hành án hình sự có sai phạm, hậu quả để lại cho quyền lợi của công dân là cực kỳ nghiêm trọng. Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định rất cụ thể phạm vi gánh chịu hậu quả tài chính của Nhà nước trong cả hai lĩnh vực: Thi hành án dân sự và Thi hành án hình sự. 1. Trong hoạt động Thi hành án dân sự Sai phạm trong thi hành án dân sự (THADS) thường gắn liền với các quyết định cưỡng chế, kê biên và đấu giá tài sản. Nhà nước có trách nhiệm bồi thường trong các trường hợp Chấp hành viên có hành vi trái pháp luật sau: Cố tình trì hoãn hoặc không ra các quyết định về thi hành án: Không ra quyết định thi hành án, quyết định cưỡng chế, hoặc hoãn, tạm đình chỉ thi hành án trái quy định, dẫn đến việc người phải thi hành án có thời gian tẩu tán, che giấu tài sản, khiến người được thi hành án không thể thu hồi được tiền, tài sản. Áp dụng các biện pháp cưỡng chế, kê biên tài sản trái luật: Kê biên tài sản của người không có nghĩa vụ thi hành án (kê biên nhầm tài sản của bên thứ ba). Kê biên tài sản vượt quá nghĩa vụ phải thi hành án quy định trong bản án, gây thiệt hại kinh tế không cần thiết cho người phải thi hành án. Kê biên các loại tài sản mà pháp luật cấm kê biên (như lương thực đủ nuôi sống gia đình, đồ dùng sinh hoạt thiết yếu). Sai phạm trong định giá và bán đấu giá tài sản: Cố ý định giá tài sản kê biên thấp hơn giá trị thực tế; vi phạm quy trình thủ tục đấu giá dẫn đến việc tài sản bị bán rẻ, gây thiệt hại cho chủ sở hữu. Sai phạm trong bảo quản và phân chia tiền tài sản: Làm hư hỏng, mất mát tài sản trong quá trình thu giữ, tạm giữ; phân chia tiền thi hành án sai thứ tự ưu tiên hoặc sai đối tượng được hưởng theo luật định. 2. Trong hoạt động Thi hành án hình sự Hoạt động thi hành án hình sự (THAHS) tác động trực tiếp đến quyền tự do thân thể, tính mạng và các quyền công dân của người chấp hành án. Nhà nước có trách nhiệm bồi thường đối với các sai phạm sau: Thi hành án giam giữ quá thời hạn: Tiếp tục giam giữ phạm nhân khi đã có Quyết định tha tù trước thời hạn, Quyết định đặc xá, Giảm án hoặc đã chấp hành xong hoàn toàn hình phạt tù theo bản án gốc. Sai phạm trong thi hành án tử hình: Thi hành án tử hình đối với người thuộc diện được hoãn hoặc được chuyển hình phạt theo quy định của pháp luật (ví dụ: người bị kết án tử hình là phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử mà cơ quan thi hành án không kiểm tra, xác minh cụ thể). Gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe của người bị tạm giữ, tạm giam, phạm nhân: Cán bộ quản giáo, chiến sĩ thi hành án có hành vi đánh đập, nhục hình, hoặc thiếu trách nhiệm trong việc cứu chữa y tế dẫn đến việc phạm nhân bị thương tích nghiêm trọng hoặc tử vong trong trại giam. Tước bỏ trái luật các quyền hợp pháp của phạm nhân: Cố tình giam giữ phạm nhân tại buồng kỷ luật trái quy định, không cho hưởng các chế độ ăn, ở, sinh hoạt, gặp thân nhân đúng tiêu chuẩn mà pháp luật quy định, gây thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần. Sai phạm trong thi hành các hình phạt khác: Thi hành các hình phạt không phải phạt tù (như cải tạo không giam giữ, cấm cư trú, tước một số quyền công dân) sai lệch so với nội dung bản án, gây cản trở trái luật đến quyền lao động, học tập và tự do cư trú của người chấp hành án. 3. Quy trình kích hoạt trách nhiệm bồi thường trong thi hành án Cũng tuân thủ nguyên tắc chung của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, quy trình đòi bồi thường trong lĩnh vực này gồm 2 bước bắt buộc: Bước 1: Có Văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường Người bị thiệt hại phải khiếu nại đến Thủ trưởng cơ quan thi hành án (Cục THADS, Chi cục THADS đối với dân sự; Cơ quan THAHS Công an cấp tỉnh/huyện đối với hình sự) hoặc khởi kiện hành chính. Khi có Quyết định giải quyết khiếu nại kết luận hành vi của Chấp hành viên/Cán bộ quản giáo là trái luật, điều kiện đòi bồi thường mới được xác lập. Bước 2: Giải quyết tại cơ quan trực tiếp làm sai Cơ quan thi hành án có cán bộ làm sai sẽ phải đứng ra chủ trì việc thương lượng mức tiền đền bù với người dân và thực hiện chi trả từ nguồn ngân sách nhà nước.   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)