Sự có mặt của người giám định tại phiên tòa: Khi nào người giám định bắt buộc phải có mặt để giải thích kết luận của mình?

CÂU HỎI : Sự có mặt của người giám định tại phiên tòa: Khi nào người giám định bắt buộc phải có mặt để giải thích kết luận của mình?	(Trả lời bên dưới)

Sự có mặt của người giám định tại phiên tòa là một mắt xích đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện nguyên tắc tranh tụng. Kết luận giám định về bản chất là một nguồn chứng cứ bằng văn bản mang tính kỹ thuật sâu, do đó, khi xuất hiện mâu thuẫn hoặc những điểm chưa rõ, người giám định bắt buộc phải có mặt để trực tiếp "bảo vệ" hoặc giải trình công trình nghiên cứu của mình trước Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên và các Luật sư. Dựa trên các quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự (Điều 67, Điều 296), Bộ luật Tố tụng dân sự và Luật Tố tụng hành chính, người giám định bắt buộc phải có mặt tại phiên tòa trong các trường hợp cụ thể sau đây: 1. Các trường hợp BẮT BUỘC người giám định phải có mặt Có quyết định triệu tập chính thức của Tòa án Khi Tòa án xét thấy sự có mặt của người giám định là cần thiết để làm sáng tỏ các tình tiết mang tính kỹ thuật của vụ án, Thẩm phán hoặc Hội đồng xét xử sẽ ban hành Giấy triệu tập. Về mặt pháp lý, khi đã nhận được Giấy triệu tập hợp lệ, người giám định có nghĩa vụ bắt buộc phải có mặt (trừ trường hợp bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan). Khi kết luận giám định có dấu hiệu mâu thuẫn hoặc chưa rõ ràng Mâu thuẫn nội tại: Bản kết luận giám định có những điểm không logic, mâu thuẫn giữa phần lập luận chuyên môn và phần kết luận cuối cùng. Mâu thuẫn với chứng cứ khác: Kết luận giám định xung đột trực tiếp với các nguồn chứng cứ vững chắc khác trong hồ sơ vụ án (như lời khai của nhân chứng trực tiếp, biên bản khám nghiệm hiện trường, dữ liệu camera hành trình...). Xung đột giữa các kết luận: Như đã phân tích ở phần trước, khi có từ hai kết luận giám định trở lên về cùng một nội dung nhưng cho ra các kết quả khác nhau. Khi các bên tham gia tố tụng yêu cầu và được Tòa án chấp thuận Kiểm sát viên, bị cáo, người bào chữa (Luật sư) hoặc các đương sự có quyền yêu cầu Tòa án triệu tập người giám định đến phiên tòa để chất vấn khi họ phát hiện ra những điểm nghi vấn trong quy trình giám định hoặc muốn làm rõ phương pháp khoa học mà giám định viên đã áp dụng. Nếu Tòa án thấy yêu cầu này có căn cứ, Tòa sẽ triệu tập và người giám định phải có mặt. 2. Hệ quả pháp lý khi người giám định vắng mặt tại phiên tòa Nếu người giám định vắng mặt dù đã có giấy triệu tập bắt buộc, Hội đồng xét xử sẽ tùy từng trường hợp mà đưa ra quyết định xử lý: Trường hợp vắng mặt có lý do chính đáng và hồ sơ đã rõ: Nếu người giám định có lý do chính đáng (ốm đau có xác nhận của y tế, thiên tai...) và các nội dung trong văn bản kết luận giám định đã quá rõ ràng, không ai tranh chấp, Hội đồng xét xử vẫn có thể tiến hành xét xử vụ án và công bố bản kết luận giám định tại tòa. Trường hợp bắt buộc phải hoãn phiên tòa: Nếu người giám định vắng mặt (dù có lý do hay không có lý do) mà nội dung cần chất vấn ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định tội danh, định khung hình phạt hoặc giải quyết căn bản vụ án, Hội đồng xét xử bắt buộc phải ra quyết định hoãn phiên tòa. 3. Chế tài xử lý đối với người giám định cố tình vắng mặt Người giám định tư pháp khi cố tình vắng mặt không có lý do chính đáng, gây cản trở cho hoạt động xét xử có thể phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc: Chế tài hành chính/Kỷ luật: Bị khiển trách, cảnh cáo, xử phạt vi phạm hành chính hoặc thông báo về cơ quan chủ quản (Bộ Y tế, Bộ Công an...) để xử lý kỷ luật theo quy định của ngành. Biện pháp cưỡng chế: Trong tố tụng hình sự, nếu sự có mặt của người giám định là đặc biệt quý giá và không thể thay thế, cơ quan tố tụng có thể áp dụng biện pháp Dẫn giải để buộc họ phải xuất hiện tại phiên tòa. Trách nhiệm hình sự: Nếu hành vi cố tình vắng mặt nhằm trốn tránh việc đối chất, che giấu sai phạm trong kết luận giám định sai sự thật, người giám định có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội từ chối kết luận giám định hoặc cố ý kết luận giám định sai sự thật (Điều 382 Bộ luật Hình sự). Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)