Thứ Sáu, 17 tháng 4, 2026

Xử lý tình huống khi có sự khác nhau giữa các kết luận giám định về cùng một nội dung (Giám định lại bởi Hội đồng giám định)?

CÂU HỎI : Xử lý tình huống khi có sự khác nhau giữa các kết luận giám định về cùng một nội dung (Giám định lại bởi Hội đồng giám định)?

(Trả lời bên dưới)

Khi xảy ra tình huống mâu thuẫn gay gắt giữa kết luận giám định lần đầu và kết luận giám định lại (hoặc giữa kết luận của các tổ chức khác nhau về cùng một nội dung), cơ quan tiến hành tố tụng (Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án) sẽ rơi vào trạng thái "xung đột chứng cứ".

Việc giải quyết tình huống này được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật tố tụng hiện hành và Luật Giám định tư pháp, cụ thể qua các bước logic dưới đây:

1. Trình tự xử lý của Cơ quan tiến hành tố tụng

Trước khi lập Hội đồng giám định lại lần thứ hai, cơ quan tố tụng sẽ thực hiện các biện pháp kiểm tra chứng cứ tại chỗ:

  • Bước 1: Triệu tập người giám định để chất vấn: Cơ quan tố tụng (hoặc Hội đồng xét xử tại tòa) sẽ triệu tập các giám định viên đã thực hiện các lần giám định trước đó đến để giải thích, làm rõ về phương pháp khoa học, quy trình kỹ thuật và căn cứ mà họ sử dụng để đưa ra kết luận.
  • Bước 2: Đối chất giữa các người giám định: Nếu các văn bản giải thích vẫn chưa thỏa đáng, cơ quan tố tụng sẽ tổ chức đối chất trực tiếp giữa các giám định viên để họ tự phản biện luận điểm của nhau, nhằm tìm ra sơ hở hoặc sai sót về mặt chuyên môn của một trong hai bên.

2. Giải pháp tối cao: Trưng cầu Giám định lại lần thứ hai bởi Hội đồng đặc biệt

Nếu sau khi chất vấn và đối chất mà cơ quan tiến hành tố tụng vẫn không thể xác định được kết luận nào chính xác, họ sẽ ban hành Quyết định trưng cầu giám định lại lần thứ hai. Đây chính là lúc cơ chế Hội đồng giám định cấp bộ được kích hoạt.

Ai có thẩm quyền thành lập Hội đồng này?

Quyết định thành lập Hội đồng giám định lại lần thứ hai do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ quản lý chuyên môn về lĩnh vực đó ban hành theo văn bản trưng cầu của cơ quan tố tụng.

  • Ví dụ: Bộ trưởng Bộ Y tế quyết định thành lập Hội đồng đối với lĩnh vực Pháp y, Pháp y tâm thần. Bộ trưởng Bộ Công an hoặc Bộ trưởng Bộ Quốc phòng thành lập Hội đồng đối với lĩnh vực Kỹ thuật hình sự.

Thành phần và nguyên tắc làm việc của Hội đồng

  • Số lượng thành viên: Hội đồng phải có ít nhất 03 thành viên là những chuyên gia đầu ngành, có trình độ chuyên môn cao và uy tín lớn trong lĩnh vực cần giám định.
  • Nguyên tắc loại trừ: Những giám định viên đã tham gia giám định lần đầu hoặc giám định lại lần thứ nhất tuyệt đối không được tham gia vào Hội đồng này.
  • Cơ chế biểu quyết: Hội đồng làm việc theo nguyên tắc tập thể, thảo luận dân chủ và quyết định theo đa số.

3. Giá trị pháp lý và Cách xử lý kết luận của Hội đồng

Sau khi Hội đồng hoàn thành quá trình nghiên cứu và đưa ra phán quyết, văn bản kết luận sẽ được xử lý như sau:

Quy tắc giá trị tối cao: Kết luận của Hội đồng giám định lại lần thứ hai này là kết luận cuối cùng và có giá trị pháp lý cao nhất để giải quyết vụ án. Pháp luật tố tụng không cho phép trưng cầu giám định lại thêm bất kỳ lần nào nữa đối với cùng một nội dung này.

Trường hợp tất cả thành viên đồng thuận

Hội đồng ra một văn bản kết luận duy nhất, các thành viên cùng ký tên. Cơ quan tố tụng sử dụng kết luận này làm căn cứ vững chắc để kết luận điều tra, truy tố hoặc tuyên án.

Trường hợp có sự bất đồng ngay trong chính Hội đồng

Nếu các thành viên trong Hội đồng vẫn có ý kiến khác nhau, văn bản kết luận phải ghi rõ:

  • Ý kiến của đa số thành viên (đây sẽ là kết luận chính thức của Hội đồng).
  • Ý kiến của thiểu số thành viên (được ghi nhận đầy đủ bằng văn bản kèm theo) và lý do bất đồng.

Dù có ý kiến thiểu số, cơ quan tiến hành tố tụng vẫn sẽ căn cứ vào kết luận của đa số thành viên Hội đồng để giải quyết vụ án, kết hợp với việc đánh giá toàn diện các chứng cứ khác có trong hồ sơ (như lời khai nhân chứng, vật chứng, biên bản hiện trường) để bảo đảm phán quyết hoàn toàn khách quan.

 

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét