Thứ Sáu, 17 tháng 4, 2026

Xác định thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút?

CÂU HỎI : Xác định thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút?

(Trả lời bên dưới)

Xác định thiệt hại do thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút trong chế định Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (TNBTCNN) tuân theo nguyên tắc: Bù đắp toàn bộ khoản thu nhập chính đáng mà người bị thiệt hại đáng lẽ sẽ nhận được nếu không có hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ.

Khoản thiệt hại này thường xuất hiện trong các vụ án oan sai hình sự (người dân bị tạm giam, đi tù không thể đi làm) hoặc các vụ sai phạm hành chính (doanh nghiệp bị đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy phép trái luật).

Dựa trên Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành, thu nhập bị mất hoặc giảm sút được phân chia và tính toán theo 3 nhóm đối tượng cụ thể sau:

1. Đối với cá nhân có thu nhập ổn định (Từ tiền lương, tiền công)

Đây là trường hợp dễ xác định nhất vì có hệ thống sổ sách, chứng từ rõ ràng từ cơ quan, tổ chức chi trả thu nhập.

  • Cách tính: Khoản bồi thường được xác định theo mức tiền lương, tiền công thực tế của người bị thiệt hại tại thời điểm họ bắt đầu bị mất hoặc giảm sút thu nhập.
  • Công thức:

$$\text{Số tiền bồi thường} = \text{Mức thu nhập/tháng} \times \text{Số thán g bị gián đoạn công việc}$$

  • Chứng cứ chứng minh bắt buộc: Người yêu cầu bồi thường phải cung cấp các tài liệu như: Hợp đồng lao động hợp pháp, bảng lương có xác nhận của cơ quan, quyết định bổ nhiệm, hoặc tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

2. Đối với cá nhân có thu nhập không ổn định hoặc theo mùa vụ

Đối với những người làm lao động tự do (như lái xe công nghệ, thợ xây, người bán hàng nhỏ lẻ, nông dân) không có hợp đồng lao động hay bảng lương cố định, pháp luật áp dụng một thước đo sàn để bảo vệ họ:

  • Cách tính: Khoản bồi thường được xác định dựa trên mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương nơi người bị thiệt hại cư trú.
  • Mức sàn tối thiểu (Quy định bắt buộc): Nếu không thể xác định được mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương, thì khoản bồi thường cho 01 ngày bị mất thu nhập được tính bằng 01 ngày lương cơ sở tại thời điểm giải quyết bồi thường.
  • Cách quy đổi ngày lương cơ sở: Lấy mức lương cơ sở do Chính phủ quy định chia cho 26 ngày (ngày làm việc tiêu chuẩn trong tháng).

3. Đối với cá nhân, tổ chức có thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh

Trường hợp này thường áp dụng cho các hộ kinh doanh cá thể, hợp tác xã hoặc doanh nghiệp bị cơ quan hành chính ra quyết định thu hồi giấy phép, niêm phong nhà xưởng, hoặc đình chỉ kinh doanh trái pháp luật.

  • Cách tính: Thiệt hại được tính bằng khoản lợi nhuận ròng thực tế bị mất (thu nhập sau khi đã trừ đi các chi phí hợp lý để sản xuất, kinh doanh) trong thời gian cơ sở phải ngừng hoạt động.
  • Căn cứ xác định: Lợi nhuận ròng này được tính toán dựa trên mức thu nhập trung bình của 03 năm liền kề trước đó được ghi nhận trong sổ sách kế toán và tờ khai thuế hợp pháp của doanh nghiệp.
  • Hỗ trợ chi phí duy trì: Ngoài phần lợi nhuận bị mất, Nhà nước còn phải bồi thường các chi phí thực tế mà doanh nghiệp vẫn bắt buộc phải chi trả để duy trì bộ máy trong thời gian bị dừng hoạt động trái luật (ví dụ: tiền thuê mặt bằng, tiền trả lương giữ chân người lao động theo cam kết, chi phí bảo quản máy móc...).

Lưu ý về nghĩa vụ giảm thiểu thiệt hại: Người bị thiệt hại có nghĩa vụ phải áp dụng các biện pháp cần thiết và hợp lý để ngăn chặn hoặc giảm bớt thiệt hại đối với thu nhập của mình. Nếu họ cố tình không đi làm hoặc cố tình để doanh nghiệp gánh chịu thêm tổn thất (dù hoàn cảnh thực tế cho phép khắc phục) nhằm đẩy số tiền đòi bồi thường lên cao, Nhà nước sẽ từ chối chi trả cho phần thiệt hại phát sinh do lỗi cố tình đó.

 

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN:

(đang cập nhật)

GÓC BÁO CHÍ:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét