Khi cơ chế
giải quyết bồi thường tự nguyện tại cơ quan quản lý hành chính trực tiếp không
mang lại kết quả như mong đợi, người bị thiệt hại hoàn toàn có quyền đưa vụ việc
ra Tòa án. Đây là sự bảo đảm pháp lý tối cao, dịch chuyển vụ việc từ một mối
quan hệ hành chính sang một vụ án tranh tụng độc lập, khách quan trước công lý.
Theo quy định
của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hiện hành và các bộ luật tố tụng,
người bị thiệt hại có quyền khởi kiện ra Tòa án trong 03 thời điểm và điều
kiện cụ thể sau đây:
1. Khi
thương lượng tại cơ quan hành chính không thành công
Đây là trường
hợp phổ biến nhất trên thực tế, xảy ra khi người dân và cơ quan làm sai đã ngồi
vào bàn thương lượng nhưng không thể tìm được tiếng nói chung về số tiền đền
bù.
- Thời điểm khởi kiện: Trong thời hạn 15 ngày kể
từ ngày cơ quan trực tiếp quản lý người thi hành công vụ gây thiệt hại lập
Biên bản thương lượng không thành.
- Hồ sơ cần thiết: Người dân sử dụng Biên bản
thương lượng không thành này làm tài liệu đính kèm đơn khởi kiện để chứng
minh Tòa án đã đủ điều kiện thụ lý.
2. Khi cơ
quan hành chính trì hoãn, quá hạn giải quyết
Pháp luật
quy định quy trình hành chính phải tuân thủ nghiêm ngặt về thời gian nhằm tránh
việc cơ quan nhà nước dùng chiến thuật "ngâm" hồ sơ để kéo dài thời
gian.
- Điều kiện phát sinh: Đã quá thời hạn xác minh thiệt
hại (15 - 30 ngày) hoặc quá thời hạn phải tổ chức thương lượng (10 ngày)
theo luật định nhưng cơ quan giải quyết bồi thường không tiến hành xác
minh, không tổ chức thương lượng hoặc không ban hành quyết định.
- Thời điểm khởi kiện: Ngay khi hết thời hạn giải
quyết bước đó mà cơ quan làm sai không thực hiện nhiệm vụ, người dân
có quyền rút hồ sơ và nộp thẳng đơn kiện ra Tòa án.
3. Khi
người dân không đồng ý với Quyết định giải quyết bồi thường
Có những trường
hợp vì áp lực hoặc thiếu thông tin, buổi thương lượng diễn ra vội vã và cơ quan
làm sai đã ban hành Quyết định giải quyết bồi thường, nhưng sau đó người dân nhận
thấy mức đền bù trong quyết định là quá thấp hoặc chưa thỏa đáng.
- Thời điểm khởi kiện: Trong thời hạn 15 ngày kể
từ ngày nhận được Quyết định giải quyết bồi thường của cơ quan hành chính.
- Hậu quả pháp lý: Việc nộp đơn khởi kiện đúng hạn
trong trường hợp này sẽ ngăn chặn quyết định hành chính đó phát sinh hiệu
lực pháp luật. Tòa án sẽ thụ lý và đánh giá lại toàn bộ các khoản thiệt hại
từ đầu.
4. Trường
hợp đặc biệt: Kết hợp giải quyết bồi thường ngay trong vụ án gốc (Không cần qua
bước hành chính)
Đây là một
ưu đãi thủ tục cực kỳ lớn giúp người dân tiết kiệm thời gian, áp dụng riêng cho
hai trường hợp:
- Trong vụ án hình sự: Người bị hại, nguyên đơn dân sự
có quyền đòi bồi thường thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra ngay
tại phiên tòa xét xử vụ án hình sự đó (nếu vụ án đang được đưa ra xét
xử công khai).
- Trong vụ án hành chính: Khi người dân khởi kiện yêu cầu
Tòa án hủy quyết định thu hồi đất, quyết định xử phạt trái luật của UBND,
người dân có quyền gộp chung yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại vào cùng
một đơn khởi kiện vụ án hành chính. Tòa án sẽ giải quyết hai việc này
trong cùng một bản án.
Lưu ý về
án phí (Quy định nhân văn): Để hỗ trợ người dân đi đòi quyền lợi trước cơ quan công quyền, pháp luật
quy định người bị thiệt hại khi khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại của Nhà
nước tại Tòa án sẽ được miễn hoàn toàn tiền tạm ứng án phí và án phí dân sự,
bất kể số tiền đòi bồi thường lớn đến mức nào.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét