Trường hợp nhiều người cùng gây ra thiệt hại thì trách nhiệm hoàn trả được phân định ra sao?

CÂU HỎI : Trường hợp nhiều người cùng gây ra thiệt hại thì trách nhiệm hoàn trả được phân định ra sao?	(Trả lời bên dưới)

Trường hợp nhiều người thi hành công vụ cùng phối hợp, liên đới gây ra một thiệt hại oan sai cho người dân là tình huống rất phổ biến trên thực tế, đặc biệt là trong các vụ án hình sự có sự tham gia của liên ngành (Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán) hoặc trong các quyết định hành chính tập thể. Khi có nhiều người cùng gây ra thiệt hại, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định việc phân định trách nhiệm hoàn trả dựa trên nguyên tắc cá thể hóa trách nhiệm và tương thích với mức độ lỗi. Dưới đây là cách thức phân định và xử lý cụ thể: 1. Nguyên tắc phân định nghĩa vụ hoàn trả tập thể Nhà nước không áp dụng cơ chế cào bằng (chia đều số tiền đền bù) mà Hội đồng xem xét trách nhiệm hoàn trả có nghĩa vụ phải bóc tách, làm rõ vai trò của từng cá nhân. Việc phân định số tiền hoàn trả của mỗi người dựa trên 3 tiêu chí cốt lõi sau: Mức độ lỗi của từng người: Đánh giá xem trong chuỗi hành vi sai phạm đó, ai là người có lỗi cố ý, ai là người có lỗi vô ý. Người có lỗi cố ý luôn phải gánh mức hoàn trả nặng hơn rất nhiều. Tính chất, mức độ hành vi gây thiệt hại: Xác định hành vi của ai là nguyên nhân trực tiếp, có ý nghĩa quyết định dẫn đến hậu quả; hành vi của ai chỉ mang tính chất thứ yếu, bổ trợ. Vai trò, vị trí của từng người: Người chủ mưu, người quyết định: Người đứng đầu, người ra lệnh hoặc người trực tiếp ký ban hành quyết định sai phạm (dù biết rõ là sai) sẽ phải chịu trách nhiệm chính. Người thực hành, người giúp sức: Người trực tiếp thực hiện hành vi theo mệnh lệnh hoặc người tham mưu, đề xuất sai quy trình sẽ chịu trách nhiệm tương xứng với vai trò tham mưu của mình. 2. Cách xác định định lượng số tiền hoàn trả Sau khi đã phân tích vai trò, Hội đồng sẽ chốt số tiền hoàn trả cho từng cá nhân, nhưng mức trần tối đa của mỗi người vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật dựa trên lương thực tế của chính người đó: Đối với cá nhân có lỗi cố ý trong nhóm: Số tiền hoàn trả được ấn định riêng cho người đó, nhưng tối đa không vượt quá 50 tháng lương của chính họ tại thời điểm có quyết định hoàn trả. Đối với cá nhân có lỗi vô ý trong nhóm: Số tiền hoàn trả được ấn định dựa trên vai trò của họ, nhưng tối đa không vượt quá 03 tháng lương của chính họ. Ví dụ điển hình trong tố tụng hình sự: Một vụ án oan sai do Điều tra viên cố ý bức cung, làm sai lệch hồ sơ vụ án; Kiểm sát viên do chủ quan, thiếu trách nhiệm (lỗi vô ý) nên đã phê chuẩn lệnh tạm giam. Khi Nhà nước đền tiền cho công dân xong, nghĩa vụ hoàn trả sẽ được tách biệt: 1.     Điều tra viên (Lỗi cố ý): Chịu trách nhiệm chính, mức hoàn trả có thể bị áp ở khung cao (ví dụ: 40 tháng lương). 2.     Kiểm sát viên (Lỗi vô ý): Chịu trách nhiệm thứ yếu, mức hoàn trả chỉ nằm trong khung tối đa không quá 03 tháng lương. 3. Quy trình xử lý hoàn trả khi có nhiều người thuộc các cơ quan khác nhau Nếu các cá nhân cùng gây thiệt hại thuộc cùng một cơ quan, Thủ trưởng cơ quan đó sẽ thành lập một Hội đồng chung để xử lý. Tuy nhiên, nếu họ thuộc nhiều cơ quan khác nhau (ví dụ: Công an, Viện kiểm sát, Tòa án), quy trình liên ngành sẽ được kích hoạt: Cơ quan chủ trì: Cơ quan đã đứng ra giải quyết bồi thường cho người dân (cơ quan thụ lý chính vụ việc) sẽ có trách nhiệm chủ trì phối hợp. Thành lập Hội đồng liên ngành: Cơ quan chủ trì yêu cầu các cơ quan có cán bộ liên quan cử đại diện tham gia vào Hội đồng xem xét trách nhiệm hoàn trả. Ban hành quyết định riêng biệt: Sau khi Hội đồng liên ngành thống nhất phân chia tỷ lệ và số tiền cụ thể cho từng người, Thủ trưởng của cơ quan nào sẽ ban hành Quyết định hoàn trả đối với công chức thuộc quyền quản lý của cơ quan đó. Tiền thu được của ai sẽ do cơ quan đó trích thu và nộp lại vào Ngân sách nhà nước.   Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích VIDEO: (đang cập nhật) TÌM HIỂU VẤN ĐỀ LIÊN QUAN: (đang cập nhật) GÓC BÁO CHÍ: (đang cập nhật)