Borax (còn gọi là Hàn thia hoặc Hàn
phi) là một hợp chất hóa học tự nhiên có tên khoa học là Natri
Tetraborat (công thức hóa học phổ biến là Na2B4O7.10H2O).
Trong dân
gian, nó thường được biết đến với tên gọi Hàn thia. Đây là một loại muối
của axit boric, tồn tại dưới dạng tinh thể màu trắng, dễ tan trong nước.
1. Vai
trò trong công nghiệp (Hợp pháp)
Borax là một
hóa chất công nghiệp có nhiều ứng dụng hữu ích nếu được sử dụng đúng mục đích:
- Sản xuất thủy tinh và gốm sứ: Giúp hạ thấp nhiệt độ nóng chảy
và tăng độ bền cho sản phẩm.
- Chất tẩy rửa: Có khả năng làm mềm nước cứng
và tẩy sạch các vết bẩn cứng đầu (thường có trong bột giặt, nước rửa tay).
- Luyện kim: Dùng làm chất trợ dung để làm sạch
bề mặt kim loại khi hàn (đây có thể là nguồn gốc của tên gọi "Hàn
thia").
- Nông nghiệp: Được dùng làm phân bón vi lượng
cung cấp nguyên tố Bo cho cây trồng.
2. Sự
nguy hiểm khi dùng trong thực phẩm (Bất hợp pháp)
Dù có nhiều
công dụng công nghiệp, Borax bị cấm hoàn toàn trong việc chế biến thực
phẩm tại Việt Nam và nhiều nước trên thế giới do độc tính tích lũy:
- Đặc tính đánh lừa: Borax giúp thực phẩm (giò chả,
bún, bánh phở, bánh đúc) trở nên dai, giòn và bảo quản được lâu hơn, ngăn
chặn sự phát triển của nấm mốc.
- Tác hại sức khỏe: Borax không bị đào thải hết mà
tích tụ trong cơ thể (đặc biệt là gan và thận).
- Cấp tính: Gây nôn mửa, tiêu chảy, co giật.
- Mãn tính: Gây suy thận, tổn thương gan,
rụng tóc và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Ở trẻ em, nó có thể gây chậm
phát triển thể chất.
3. Ghi nhận
trong các văn bản pháp luật
Vì tính chất
vừa là hóa chất công nghiệp hữu ích, vừa là chất độc khi dùng sai mục đích,
Borax được quản lý chặt chẽ:
- Danh mục cấm của Bộ Y tế: Borax nằm trong danh mục các chất
phụ gia không được phép sử dụng trong thực phẩm (thay thế bằng các
chất phụ gia hợp pháp khác có nguồn gốc từ phosphate).
- Bộ luật Hình sự: Việc sử dụng Borax trong chế biến
thực phẩm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 317 về Tội
vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
- Nghị định 115/2018/NĐ-CP: Quy định mức xử phạt hành chính
rất nặng đối với hành vi sử dụng hóa chất ngoài danh mục cho phép trong thực
phẩm.
Cách nhận
biết thực phẩm chứa Borax
Mặc dù khó
nhận biết bằng mắt thường, nhưng bạn có thể chú ý:
- Độ giòn bất thường: Giò chả quá giòn, dai sần sật một
cách không tự nhiên.
- Dùng nghệ tra cứu: Borax có tính kiềm. Nếu bạn
dùng giấy tẩm nước nghệ ấn vào thực phẩm, nếu giấy chuyển từ màu vàng sang
màu đỏ sẫm thì khả năng cao thực phẩm đó có chứa Borax.
Bạn có muốn tìm hiểu thêm về các chất phụ gia an toàn được phép thay thế cho Borax trong sản xuất thực phẩm không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét