Formaldehyde (trong tiếng Việt thường gọi là Phóc-môn
hay Formol) là một hợp chất hữu cơ có công thức hóa học là CH2O
(hoặc HCHO). Ở điều kiện bình thường, đây là một loại khí không màu, có mùi
hăng mạnh, rất đặc trưng và gây kích ứng mạnh cho mắt và hệ hô hấp.
Khi được hòa
tan trong nước (thường là dung dịch 37-40%), nó được gọi là Formalin.
1. Vai
trò quan trọng trong công nghiệp
Dù mang tiếng
xấu vì độc tính, Formaldehyde lại là một "viên gạch" xây dựng thiết yếu
của nền công nghiệp hiện đại:
- Sản xuất vật liệu xây dựng: Là thành phần chính trong các
loại keo dán gỗ (UF, PF) để làm gỗ ép, gỗ dán, ván sàn.
- Ngành dệt may: Dùng để chống nhăn cho vải và
giữ màu nhuộm.
- Y học và bảo tàng: Sử dụng dung dịch Formalin để ướp
xác, bảo quản bệnh phẩm và các mẫu vật sinh học nhờ khả năng diệt khuẩn cực
mạnh và ngăn chặn quá trình phân hủy.
- Sản xuất nhựa: Là nguyên liệu để tạo ra các loại
nhựa nhiệt rắn chịu nhiệt tốt.
2. Tại
sao Formaldehyde lại nguy hiểm?
Formaldehyde
được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm Chất gây ung thư
(Nhóm 1) ở người.
- Tiếp xúc ngắn hạn: Gây chảy nước mắt, nóng rát cổ
họng, khó thở và dị ứng da.
- Tiếp xúc dài hạn: Việc hít phải khí Formaldehyde
bay hơi từ đồ nội thất gỗ mới hoặc vải vóc trong thời gian dài có thể gây
ra các bệnh về đường hô hấp, ảnh hưởng đến thai nhi và đặc biệt là nguy cơ
gây ung thư vòm họng, ung thư máu.
- Trong thực phẩm: Tương tự như Borax, một số người
dùng Formol bất hợp pháp để ướp bánh phở, bún, hải sản nhằm giúp chúng
tươi lâu và không bị hỏng. Đây là hành vi cực kỳ nguy hại cho sức khỏe người
tiêu dùng.
3. Quy định
pháp lý tại Việt Nam
Do độc tính
cao, Formaldehyde được quản lý nghiêm ngặt qua nhiều văn bản:
- Nghị định 113/2017/NĐ-CP: Xếp Formaldehyde vào danh mục hóa
chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện. Các cơ sở sản xuất phải đảm bảo
nồng độ khí thải và an toàn lao động cực kỳ khắt khe.
- Quy chuẩn QCVN 06:2009/BTNMT: Quy định giới hạn nồng độ
Formaldehyde trong không khí xung quanh để đảm bảo an toàn môi trường.
- Tiêu chuẩn gỗ công nghiệp: Hiện nay, các loại gỗ ép thường
được phân loại theo tiêu chuẩn E0, E1, E2 dựa trên nồng độ phát thải
Formaldehyde (E0 là an toàn nhất).
Cách giảm
thiểu rủi ro trong đời sống
Vì
Formaldehyde thường tồn tại trong các vật dụng mới, bạn có thể áp dụng các cách
sau:
1.
Thông gió: Mở
cửa sổ thường xuyên, đặc biệt là khi mới mua đồ gỗ công nghiệp hoặc sơn sửa
nhà.
2.
Cây xanh: Một
số loại cây như cây lưỡi hổ, cây dây nhện có khả năng hấp thụ một phần nhỏ khí
Formaldehyde trong không khí.
3.
Giặt đồ mới:
Luôn giặt quần áo, rèm cửa mới trước khi sử dụng để loại bỏ dư lượng hóa chất
chống nhăn.
Bạn có đang lo lắng về nồng độ hóa chất này trong các vật dụng nội thất hay trong một loại thực phẩm cụ thể nào không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét