Trong cấu
thành tội phạm của Điều 232 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017),
việc xác định đúng đối tượng tác động là yếu tố then chốt để phân biệt tội danh
này với các tội về môi trường khác. Đối tượng
tác động của tội này bao gồm hai nhóm chính: Rừng và Lâm sản.
1. Rừng
(Căn cứ theo mục đích sử dụng) Không phải mọi
hành vi tác động vào cây cối đều thuộc Điều 232. Đối tượng tác động ở đây phải
là rừng được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy hoạch và phân loại, bao gồm:
- Rừng sản xuất: Là rừng được sử dụng chủ yếu để
sản xuất, kinh doanh gỗ, lâm sản ngoài gỗ và kết hợp phòng hộ, góp phần bảo
vệ môi trường.
- Rừng phòng hộ: Là rừng được sử dụng chủ yếu để
bảo vệ nguồn nước, bảo vệ đất, chống xói mòn, sạt lở, lũ quét, hạn hán, chắn
gió, chắn cát, chống xâm nhập mặn, điều hòa khí hậu.
- Rừng đặc dụng: Là rừng được sử dụng chủ yếu để
bảo tồn hệ sinh thái rừng tự nhiên, nguồn gen sinh vật rừng, nghiên cứu
khoa học, bảo tồn di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, phục vụ
nghỉ dưỡng, du lịch.
Lưu ý: Nếu hành vi là "phá rừng"
(đốt, phát hoang làm mất diện tích rừng) thì sẽ bị xử lý theo Điều 243 (Tội
hủy hoại rừng) thay vì Điều 232. 2. Lâm sản
(Vật phẩm khai thác từ rừng) Đối tượng
tác động còn bao gồm các sản phẩm cụ thể thu hoạch từ rừng, được chia thành các
nhóm dựa trên giá trị và mức độ quý hiếm:
- Gỗ: Bao gồm gỗ tròn, gỗ xẻ, gỗ đẽo
hộp từ cây rừng.
- Gỗ loài thực vật rừng thông thường.
- Gỗ loài thực vật rừng nguy cấp,
quý, hiếm (Nhóm IIA).
- Thực vật rừng ngoài gỗ: Bao gồm các loại cây thuốc, cây
cảnh, các loại măng, nấm, địa y hoặc các bộ phận của thực vật rừng (thân,
rễ, lá, hoa, quả) có giá trị kinh tế.
- Lâm sản đã qua chế biến: Trong một số trường hợp, lâm sản
không có nguồn gốc hợp pháp (không có giấy tờ chứng minh tính hợp pháp của
gỗ) dù đã qua sơ chế vẫn là đối tượng tác động của hành vi vận chuyển, mua
bán, tàng trữ trái phép.
3. Các điểm
loại trừ quan trọng Cần phân biệt
rõ để tránh nhầm lẫn đối tượng tác động:
- Thực vật rừng Nhóm IA: Nếu đối tượng là thực vật rừng
nguy cấp, quý, hiếm thuộc Danh mục Nhóm IA (nghiêm cấm khai thác vì mục
đích thương mại), hành vi sẽ bị truy tố theo Điều 244 thay vì Điều
232.
- Cây trồng phân tán: Cây trồng trên đường giao
thông, trong vườn nhà, hoặc cây trồng ở các khu vực không được quy hoạch
là đất lâm nghiệp thường không được coi là đối tượng tác động của tội này
(thường xử lý về tội trộm cắp hoặc hủy hoại tài sản).
Việc xác định
đối tượng tác động là rừng tự nhiên hay rừng trồng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến
việc tính toán định lượng (khối lượng gỗ) để cấu thành khung hình phạt. Bạn có
muốn tìm hiểu thêm về cách xác định "nguồn gốc hợp pháp" của
lâm sản để phân biệt giữa hành vi vi phạm hành chính và tội hình sự không?
Luật
gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích |
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét